صومعه در بلوط‌زار

نقاشی صومعه در بلوطزار، که بین سال‌های ۱۸۰۹ و ۱۸۱۰م. در شهر درسدن نقاشی شده، یکی از گیراترین تصویرهای رمانتیکِ کاسپار داوید فریدریش است. این اثر برای نخستین بار در سال ۱۸۱۰ در آکادمی هنرهای پروس در کنار تابلوی راهب کنار دریا به نمایش درآمد. به درخواست فریدریش، تابلوی صومعه دقیقا زیرِ نقاشی راهب قرار داده‌شد تا گفت‌وگویی میان این دو قاب عظیم برقرار شود. پس از برگزاری نمایشگاه، شاه فردریش ویلهلم سوم هر دو اثر را خریداری کرد؛ امروزه این دو تابلو، در کنار یکدیگر در گالری ملی قدیم برلین جای دارند.

این نقاشی، نمونه‌ای از تفکر و تعمق فریدریش بر مفهوم ناپایداری و جاودانگی است. در مرکز تابلو، ویرانه‌های صومعه‌ای گوتیک با پنجره‌های شکسته و خالی قد برافراشته. گروهی از راهبان در مراسم تشییع جنازه، تابوتی را به سوی دروازه‌ی صومعه می‌برند که تنها با نور دو شمع روشن شده است. در پیش‌زمینه‌ی پوشیده از برف، گوری دیده می‌شود که تازه کنده شده و صلیب‌هایی که به سختی دیده می‌شوند در اطرافش هستند. درختان عریان بلوط‌، چشم‌انداز تاریک و کم‌نور، و روشنی سرمازده‌ی شامگاه، حسِ فناپذیری و زوال را تشدید می‌کنند. با این همه، طبیعت پایدار می‌ماند: صومعه فرومی‌ریزد اما درختان رشد می‌کنند و بالا می‌روند و نوکِ شاخه‌هایشان واپسین پرتوهای خورشید غروب را می‌ربایند. در آسمان، هلال ماهِ رو به بدر در حال طلوع است، نمادی از تولد دوباره در دل نیستی.

پ.ن: برای دیدن آثار بیشتر از فریدریش با چشم‌اندازهایی از محیط بیرون، مجموعه ۵۰ کارت‌پستال چشم‌اندازهای طبیعی ما را ببینید.

پ.ن۲: مقاله‌ای درباره‌ی صومعه‌ در بلوطزار در مجلهٔ دیلی‌آرت بخوانید، یا با شش نمود از وهم‌انگیزیِ رمانتیک در نقاشی‌های کاسپار داوید فریدریش آشنا شوید!