Tygrys Tipu

To niezwykłe dzieło jest przykładem osiemnastowiecznego automatu. Został on stworzony dla sułtana Tipu, władcy królestwa Majsuru, za czasów gdy Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska zajęta była rozszerzaniem Imperium Brytyjskiego w Indiach. Wizerunek tygrysa był godłem Sułtana Tipu, pojawiającym się w dekoracjach pałacu oraz na mundurach jego żołnierzy. Dlatego właśnie ważny jest fakt, że widzany tu tygrys atakuje i zabija europejskiego żołnierza. W 1799 roku opór Sułtana Tipu przeciw Brytyjczykom poniósł porażkę, a sam Sułtan został pokonany i zabity. Zawartość jego pałacu w Seringapatam została podzielona, a tygrys przewieziony do Anglii, gdzie stał się ciekawostką.

Na zewnątrz tygrysa znajduje się korba napędzająca znajdujące się wewnątrz miechy. Jest tam także klapka, która po opuszczeniu ukazuje zestaw małych przycisków z kości słoniowej. Podczas kręcenia korbą powietrze przepychane jest przez zestaw nastrojonych, pionowych rurek znajdujących się wewnątrz tygrysa, które można obejrzeć po uniesieniu jego górnej części. Przyciski kontrolują, która rurka wyda dźwięk, tak jak klawisze w organach piszczałkowych, dlatego też to niespotykane urządzenie umożliwia granie melodii.

Automat wydaje także inne, bardziej makabryczne dźwięki: kiedy korba jest nakręcona, powietrze zostaje wypchnięte przez gardło nieszczęsnego mężczyzny, imitując krzyki w momencie ataku tygrysa. Mechanizm w jego lewej ręce porusza nią zakrywając i odkrywając usta postaci, co powoduje zniekształcenie tonacji i w efekcie wydobycie się dość upiornego, odległego dźwięku. Jednocześnie powietrze przepływające przez głowę tygrysa wprowadza kolejny dźwięk imitujący postękiwanie zwierzęcia. W tym wszystkim jest pewna rytmiczność, co tworzy swego rodzaju hipnotyzujący, koszmarny obraz na którym tygrys wciąż atakuje, a mężczyzna wciąż umiera!

To niezwykłe dzieło można obejrzeć w Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie, polecam także odwiedzenie strony internetowej muzeum aby usłyszeć dźwięk automatu na własne uszy!

- Sarah