Paul Klee
Literatura często stanowiła podstawę dla dzieł Paula Klee, a Perskie słowiki zostały najprawdopodobniej zainspirowane twórczością żyjącego w XIV wieku perskiego poety Hafiza. Możliwe, że Klee natknął się na twórczość Hafiza poprzez zbiór liryków Goethego „Dywan Zachodu i Wschodu”, który przedstawił perskiego poetę i jego twórczość niemieckojęzycznym odbiorcom.
Poezja Hafiza to hołd wobec miłości, wina, piękna i świata natury, często poruszająca z wdziękiem tematy ziemskich pragnień i duchowej tęsknoty. Wśród powracających symboli znajdują się słowik i róża - słowik stanowi metaforę kochanka, zaś róża uosabia idealne, niemal boskie piękno. Oba te motywy prezentują się na akwareli Klee. W lewym dolnym rogu można dostrzec różową różę, a trzy dziwne, ostro zarysowane słowiki zajmują centrum obrazu. Jeden jest nawet odwrócony głową w dół, jakby był dosłownie odurzony pożądaniem.
Klee bawi się również językiem. Litery R i N, będące prawdopodobnie nawiązaniem do słów Rose i Nachtigallen (czyli „słowiki” po niemiecku), nie są jedynie etykietami, ale integralną częścią obrazu. Unoszą się pomiędzy ptakami, gwiazdami, półksiężycami i innymi ciałami niebieskimi znajdującymi się w jednej, przypominającej sen przestrzeni.
To dzieło zdradza również fascynację Klee perskim malarstwem miniaturowym. Kolory kamieni szlachetnych, delikatna ornamentacja, odrzucenie tradycyjnej perspektywy i radosne zmiany rozmiarów przywodzą na myśl ilustracje z perskich manuskryptów. Nawet kompozycja, zdająca się wykraczać poza łuk i rozsunięte zasłony, sugeruje pełen intymności format miniatury. Klee miał wiele możliwości, aby zetknąć się z perską sztuką w niemieckich muzeach i niemal na pewno odwiedził wielką wystawę sztuki Islamu w Monachium w 1910 roku, na której zaprezentowano tysiące przedmiotów i która wywarła olbrzymi wpływ na wielu ówczesnych artystów, w tym również przyjaciela Klee, Wassilego Kandinskiego.
P.S. Pamiętajcie, że Wasz 2027 rok zasługuje na więcej sztuki. Nasze nowe kalendarze z pewnością Wam w tym pomogą.
P.P.S. Zanurzcie się w magiczny, podwodny świat Rybiej magii Paula Klee. Zobaczcie, jakie dziwne stworzenia i symbole kryją się pod powierzchnią wody.