Triton

Bugün Amsterdam'daki Rijksmuseum'dan özel bir şey sunuyoruz. :)

İtalyan Barok heykelinin tartışmasız ustası Gian Lorenzo Bernini (1598-1680), güçlü ve teatral sanatıyla Roma'yı yeniden şekillendirdi. Apollon ve Daphne'den Azize Teresa'nın Vecdi (orig. "The Ecstasy of Saint Teresa")'ne kadar, Bernini'nin eserleri adeta nefes alıyormuş gibi bir canlılık taşır. O sadece bir heykeltıraş değil, aynı zamanda San Pietro Meydanı ve Dört Nehir Çeşmesi (orig. "Fontana dei Quattro Fiumi") gibi anıtsal yapıların mimarı ve tasarımcısıydı.

Bernini tarafından 1653 yılında yapılmış nadir bir pişmiş toprak Triton modeli, şu anda Rijksmuseum'da sergileniyor. Etkileyici bir yüz ifadesine sahip, ellerinde ve bacaklarının arasında geniş ağızlı bir balık tutan ve "yüzen" bir deniz kabuğunun üzerinde duran bir Triton. Bu, Bernini'nin Roma'daki Navona Meydanı'ndaki Moor Çeşmesi (orig. "Fontana del Moro") adlı eserinin merkezindeki figür için kendi yaptığı modeldir. Heykel, kaslı gövdesinin bükülmesi ve ileri adım atma hareketiyle büyük bir dinamizm yayıyor. Meydandaki görkemli Dört Nehir Çeşmesi (orig. "Fontana dei Quattro Fiumi")'ne doğru hayali bir yönde, devasa kabuğunun üzerinde süzülerek ilerleyen figür, deniz canlısının dalgalanan saç ve sakalını geriye savuran hayali bir rüzgâr tarafından harekete geçirilmiş gibidir. Triton'un tuttuğu büyük, mücadeleci balık (yunus), tamamlanmış çeşmede hayvanın ağzından fışkıran suyla daha da vurgulanan muazzam bir güç gösterisini akla getiriyor.

Bu model, kalitesini gözlerden gizleyen üst boyama nedeniyle kararmış bir şekilde, yüzyıllar boyunca Romalı soylu bir ailenin özel koleksiyonunda saklı kaldı. Ancak 2018'de, özenli bir restorasyonun ardından yeniden gün yüzüne çıktı —Bernini'nin 1655 tarihli faturasındaki ifadesiyle "modello fatto da me" ("kendi yaptığım model").

Not: Bahsi geçen Dört Nehir Çeşmesi'nin, Bernini'nin sanatçı ve mimar arkadaşı Francesco Borromini ile yaşadığı husumet nedeniyle dedikodulara konu olduğunu biliyor muydunuz? Bu Barok draması hakkında daha fazla bilgi edinin!