Düdük

Müzik, antik Peru yaşayışında önemli bir rol oynamış, bölgedeki en eski kültürlerden pek çok müzik aleti de -düdükler, trampetler, davullar ve flütler- günümüze kadar gelmiştir. Bu küçük düdük, (İspanyolcada ocarina) Peru'nun Kuzey Kıyısı'nda Cupisnique kültürüne mensup sanatçılar tarafından MÖ 1200 ile 500 arasında yapılmış bir dizi benzer nesne arasında yer alır. Ellerini, bağırıyor ya da birini çağırıyormuşçasına dudaklarına kaldırmış bir figür ile onun omuzlarında oturan bir çocuğu tasvir eder.

Jequetepeque Vadisi'nde Tembladera sahasından geldiği söylenen bu düdüklerin ortak bir niteliği vardır: Ağız için oyuk bir çizgi, yüz süslemeleri, göz bebekleri ve parmak boşlukları. Bu örnekte gözler yuvarlak olup kamış düdük ya da benzer bir aletle bastırılmıştır, boşluklarla da göz bebeği şekli verilmiştir. Fırınlamanın ardından sürülmüş beyaz ve kırmızı pigmentten izler, birkaç kıvrımlı çizgide kalmıştır. Düdüklerin üslubu ve yapılışı, yine Tembladera'ya atfedilen ve müzisyenleri, oturan kadınları, ayakta figürleri ile kucaklaşan çiftleri betimleyen daha büyük seramiklerdeki üslup ve yapılışı bilhassa andırır. 

Dizideki her bir düdüğün arkasında üflemek için büyük bir açıklığın yanı sıra daha küçük dört yan delik bulunur. Müzisyenler bu yan delikleri parmak uçlarıyla kapatarak ya da açarak perdeyi ayarlayabilirdi. Sonraki kültürler geliştikçe Peru'nun hem kuzey hem de güney kıyılarında şenlik ya da törenlerde düdükler kullanılmaya devam etmiştir. Nihayetinde çömlekçiler ve demirciler düdüklerin haricinde üflemeli araçlar -sıvıyla doldurulduğunda ses çıkartan şişeler ve kaplar- ortaya koydular. 

Bu harika düdüğü kazara bulduk: Metropolitan Sanat Müzesinin, namıdiğer MET, internet sitesinde "Sayfa bulunamadı" ekranında vardı. Hata ekranına eşlik etmek için ne mükemmel bir görsel!

Not: Peru sanatı mükemmel cevherlerle dolu, Peru Amazonları'ndan gelen bu harikulade Shipibo çömleğine bir bakın!