Hermione von Preuschen
Alman sanatçı Hermione von Preuschen, 1887 yılında, onu neredeyse bir gecede ünlü kılacak olan bu anıtsal Sembolist tabloyu yarattı; bu ünün sebebi sadece resmettiği konu değil, aynı zamanda eserin ardından kopan skandaldı.
Kompozisyonun merkezinde bizzat Ölüm yer alır: Hükümdar kıyafetleri giymiş, kakım kürküyle süslenmiş görkemli bir mor pelerine bürünmüş bir iskelet. Kafatasının üzerinde sivri uçlu demirden bir taç durmaktadır. Ölüm, bir eliyle kılıca yaslanırken diğer eliyle gösterişli bir tahtı devirmektedir. Mücevherli bir taç çoktan yere düşmüştür; iskelet ayağı ise sağlam bir şekilde bir kürenin üzerine basmaktadır. Verdiği mesaj basittir: Hiçbir zenginlik, güç veya dünyevi otorite ölümden kaçamaz. Burada Ölüm, nihai imparator, yani tüm dünyanın hükümdarıdır.
Von Preuschen tabloyu 1887'de Berlin Akademisi sergisine sunduğunda, jüri eseri reddetti. Sorun görünüşe göre bizzat Ölüm figürü değil, izleyicilerin bu figürün kimi temsil ettiğini düşünebilecekleriydi. Akademi, tablonun o dönemde 90 yaşında olan Prusya İmparatoru I. Wilhelm'e bir gönderme olarak yorumlanabileceğinden endişe ediyordu. Von Preuschen, imparatorun esere hiçbir itirazı olmadığına dair bir beyan bile almıştı; ancak jüri yine de tablonun sergilenmesini kabul etmedi.
Sanatçı buna harika bir karşılık verdi. Akademinin kararını kabullenmek yerine Berlin'de bir mekan kiraladı ve ziyaretçilerden giriş ücreti alarak tabloyu bizzat sergiledi. O zamana kadar gazeteler tartışmayı çoktan haberleştirmişti ve bu bağımsız sergi büyük ses getirdi. Kalabalıklar yasaklı tabloyu görmeye akın etti, eleştirmenler Akademi'nin kararını tartıştı ve 33 yaşındaki sanatçı bir anda kendini Berlin'in kültürel yaşamının merkezinde buldu.
Berlin'deki Alte Nationalgalerie sayesinde, tablo 15 Kasım 2026'ya kadar Skandal! Hermione von Preuschen ve 'Mors İmparatoru' sergisinde gösterimdeyken, bugün Mors İmparatoru'nu sizlere sunabiliyoruz.
Bu hikâye harika değil mi? Sanatın bizi nasıl şaşırtabileceği, meydan okuyabileceği ve merak uyandırabileceği hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz, ücretsiz Sanata Nasıl Bakılır çevrimiçi kursumuza katılın! :)
Not: Hem ürpertici hem de büyüleyici daha fazla tablo görmek isterseniz, sanattaki kuru kafa tasvirlerini keşfedin!
Ç.N.: Mors, Roma mitolojisinde ölümün kişileştirilmiş tanrısıdır.