Χωριό

Η Γιακόμπα φαν Χεμσκέρκ ήταν Ολλανδή ζωγράφος, σχεδιάστρια βιτρό και γραφίστρια, που ασχολήθηκε με διάφορα σύγχρονα καλλιτεχνικά είδη, αλλά ειδικεύτηκε σε αφηρημένα τοπία και νεκρές φύσεις.

Τα καλοκαίρια που η Γιακόμπα φαν Χεμσκέρκ περνούσε στο Ντόμπουργκ, στο σπίτι της αχώριστης φίλης και προστάτιδάς της, Μαρίε Τακ φαν Πούρτφλιτ, υπήρξαν καθοριστικά για την καλλιτεχνική της εξέλιξη. Το πρώτο της καλοκαίρι εκεί, το 1908, γνώρισε καλλιτέχνες όπως τον Γιαν Σλάιτερς, τον Γιαν Τόροπ, την Έλζε Μπεργκ, την Τσάρλεϊ Τόροπ, τον Πιτ Μοντριάν και τον Λόντεβαϊκ Σχελφάουτ. Ο Μοντριάν και ο Σχελφάουτ, ειδικότερα, άσκησαν βαθιά επιρροή στα πρώιμα έργα της. Όπως πολλοί καλλιτέχνες της εποχής, έτσι κι εκείνη ενδιαφέρθηκε για τη θεοσοφία και την ανθρωποσοφία. Τον χειμώνα του 1909 μάλιστα την δίδαξε ο ίδιος ο Μοντριάν.Έχουν σωθεί λίγα έργα αυτής της πρώιμης περιόδου, που όμως φανερώνουν ξεκάθαρα έναν λουμινιστικό χαρακτήρα.

Η κυβιστική περίοδος της φαν Χεμσκέρκ υπήρξε σύντομη, αλλά ακόμη και μέσα σε αυτήν διαμόρφωσε ένα δικό της προσωπικό ύφος. Ενώ τα πρώιμα κυβιστικά έργα της χαρακτηρίζονταν από τονικότητα στα χρώματα και ένα κατακερματισμένο παιχνίδι γραμμών, γύρω στο 1912–1914 το ύφος της εξελίχθηκε προς καθαρά, έντονα χρωματικά πεδία, περιγεγραμμένα με μαύρες, γωνιώδεις γραμμές. Η χρονολόγηση των έργων της είναι δύσκολη, γιατί ποτέ δεν τους έβαζε ημερομηνία ούτε κρατούσε ημερολόγιο για τη δημιουργική της διαδικασία. Ωστόσο τα κείμενα της Μαρίε Τακ φαν Πούρτφλιτ επιβεβαιώνουν ότι οι θεοσοφικές θεωρίες για το χρώμα και τη μορφή ήταν σημαντικές για εκείνη, ακόμη κι αν μια καθαρά θεωρητική ανάγνωση κινδύνευε να επισκιάσει την καλλιτεχνική ουσία του έργου.

Ο σημερινός πίνακας είναι ίσως το πιο καθαρά κυβιστικό έργο της. Σε αντίθεση με άλλα της ίδιας περιόδου, δεν περιέχει καμία αναφορά σε φυσικές μορφές ούτε κυματοειδείς, οργανικές γραμμές. Περιορίζει όλα τα στοιχεία σε αυστηρά γεωμετρικά σχήματα και ελαχιστοποιεί την προοπτική. Με αυτήν την έννοια, αποτελεί μία από τις κορυφαίες στιγμές του Ολλανδικού Κυβισμού.

ΥΓ. Αν σε συναρπάζουν οι τολμηρές φόρμες και τα ζωντανά χρώματα της Χέμσκερκ, τότε θα λατρέψεις το διαδικτυακό μας μάθημα Κυβισμός 101. Από τα πρωτοποριακά πειράματα του Πικάσο και του Μπρακ έως τις ιδιαίτερες προσεγγίσεις λιγότερο γνωστών Κυβιστών, θα ανακαλύψεις πώς αυτό το κίνημα ανέτρεψε τις καλλιτεχνικές συμβάσεις και θα μάθεις πώς να βλέπεις πραγματικά την κυβιστική τέχνη. Εγγράψου τώρα και γνώρισε το κίνημα που άλλαξε για πάντα τη σύγχρονη ζωγραφική!

ΥΓ'. Το 1875 ιδρύθηκε ένα πνευματικό κίνημα, που άσκησε βαθιά επιρροή στην τέχνη στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. Μάθε περισσότερα για τη σχέση ανάμεσα στην τέχνη και τη θεοσοφία.