Χτίζουμε έναν Καινούργιο Κόσμο

Χθες ήταν η επέτειος της ανακωχής που έβαλε τέλος στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1918, μια ημέρα μνήμης που τιμάται σε πολλές χώρες του κόσμου και μια καλή αφορμή να δούμε αυτόν τον πίνακα.

 

Ο αισιόδοξος τίτλος έρχεται σε έντονη αντίθεση με την απεικόνιση ενός σημαδεμένου από τον πόλεμο τοπίου από τον Πολ Νας, σημαδεμένου από τις μάχες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με κρατήρες από οβίδες, σωρούς χωμάτων και γυμνούς κορμούς δέντρων. Πρόκειται για τον πρώτο μεγάλο πίνακα του Νας και το γνωστότερο έργο του. Έχει χαρακτηριστεί ως ένας από τους σημαντικότερους Βρετανικούς πίνακες του 20ού αιώνα και έχει συγκριθεί με τη «Γκερνίκα» του Πικάσο. Το έργο συγκαταλέγεται στις πρώτες ελαιογραφίες του Νας. Βασίστηκε σε σχέδιό του με πενάκι και μελάνι το 1918, με τίτλο Ανατολή του Ήλιου, Ίνβερνες Κοπς, και απεικονίζει τα απομεινάρια μιας μικρής συστάδας δέντρων στο Ίνβερνες Κοπς, κοντά στην Υπρ του Βελγίου.

 

Ο Νας κατατάχθηκε λίγο μετά το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου στο Σώμα Τυφεκιοφόρων Καλλιτεχνών, στη συνέχεια μετατέθηκε στο Σύνταγμα του Χάμσαϊρ και στάλθηκε στο μέτωπο της Υπρ. Έτρεφε βαθιά αγάπη για τη φύση και παρακολουθούσε με τρόμο την καταστροφή και την παραμόρφωση που της προκαλούσε ο πόλεμος. Το 1917, έπειτα από πτώση σε χαρακώματα όπου έσπασε αρκετά πλευρά, ο Νας επέστρεψε στην Αγγλία. Λίγο αργότερα ακολούθησε ηΜάχη του Πασεντάλε, που άφησε πίσω της 200.000 νεκρούς και τραυματίες Βρετανούς στρατιώτες. Ο Νας πίεσε το Υπουργείο Εξωτερικών να του επιτρέψει να επιστρέψει στο μέτωπο ως επίσημος πολεμικός ζωγράφος. Σε επιστολή προς τη σύζυγό του, Μάργκαρετ, έγραφε: «Δεν είμαι πια καλλιτέχνης... Είμαι ένας αγγελιοφόρος που θα μεταφέρει πίσω τα λόγια των ανθρώπων που πολεμούν σε εκείνους που θέλουν ο πόλεμος να συνεχίζεται για πάντα...»