بیایید به دوران امپراتوری مغول، به جنوب آسیا در قرن هفدهم میلادی، سفر کنیم.
امروز تصویری از آلبوم داراشکوه، اثری که از شناختهشدهترین و مهمترین آثار بهجامانده از دوره مغول بهشمار میرود را به نمایش میگذاریم. داراشکوه (۱۶۱۵–۱۶۵۸)، پسر ارشد و محبوب امپراتور شاه جهان (که از ۱۶۲۷ تا ۱۶۵۸ حکومت کرد)، در سال ۱۶۳۳ م. با دخترعموی خود، نادره بانو بیگم، ازدواج کرد و در سال ۱۶۴۱ م. این آلبوم را به او هدیه داد. با این حال، بهنظر میرسد که دارا شکوه گردآوری این آلبوم را بین سالهای ۱۶۳۱ تا ۱۶۳۳ م. (پیش از ازدواجش) آغاز کرده بود، نه در فاصلهی میان ازدواج و هدیهدادن آنگونه که پیشتر گمان میرفت.
تنها نقاشی این آلبوم که امضا و تاریخ دارد، همان تصویریست که اکنون مشاهده میکنید و توسط هنرمندی نسبتاً گمنام به نام محمد خان کشیده شده است. او احتمالاً اهل دکن بوده و در زمانی که دربار شاهی بین سالهای ۱۶۳۰ تا ۱۶۳۲ م. در برهانپور اقامت داشت، به دستور دارا شکوه این اثر را خلق کرده است. به گلدان نقاشی نگاه کنید که با دستهگل فراوانی از گلهای متنوع پر شده است؛ این تصویر با سبک خاص خود از سایر بازنماییهای گلآرایی در نقاشیهای مغولی همدورهاش متمایز است.
این آلبوم بهطور کلی بهخاطر مطالعات بینظیرش از گلها مورد تحسین قرار گرفته است. پژوهشگران منشأ الهام آن را در هنر اروپایی میدانند، بهویژه در چاپهایی که بر تصویرسازی گلها در آثار مستقل و نیز در حاشیههای تزئینی آلبومهای شاهی از دورههای سلطنت جهانگیر (۱۶۰۵ تا ۱۶۲۷) و شاه جهان تأثیر گذاشتند.
پ.ن. آمادهاید تا دنیای هنری گلها را کشف کنید؟ نگاهی به مجموعهی کارتپستال از گلها در هنر بیندازید که فروشگاه دیلیآرت موجود است! :)
پ.ن۲. امپراتوران مغول تنها بهخاطر قدرت و نیروی نظامیشان شناخته نمیشدند، بلکه حامیان بزرگ هنر نیز بودند. با دنیای نقاشی مینیاتور مغولی بیشتر آشنا شوید!
Muhammad Faqirullah Khan