اِیدا کینگ، کنتس لاولیس

همان‌طور که خودتان می‌دانید، ما عاشق گرامیداشت روزهای خاص در طول سال هستیم. امروز، روز اِدا لاولِیس است؛ جشنی بین‌المللی که هر ساله در دومین سه‌شنبه‌ی ماه  اکتبر برگزار می‌شود تا دستاوردهای زنان در حوزه‌های STEM (علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات) را گرامی بدارد. هدف از این رویداد، ارتقای جایگاه زنان در این عرصه‌ها، خلق الگوهای تازه و تشویق دختران و زنان به دنبال کردن حرفه‌هایی در این زمینه‌هاست.

حالا ببینیم اِدا لاولِیس که بود؟

او ریاضیدان و نویسنده‌ای انگلیسی بود که برای همکاری‌اش با چارلز ببیج روی ماشین تحلیلی، رایانه‌ی مکانیکی همه‌منظوره، شناخته می‌شود. این بانو اولین کسی بود که متوجه شد این ماشین می‌تواند کاری فراتر از محاسبهٔ اعداد انجام دهد؛ او کاربردهایی را فراسوی علم حساب تصور کرد (مانند پردازش نمادها) و پیش‌بینی کرد که ممکن است در آینده چنین دستگاهی بتواند آهنگ بسازد یا شکلهای دیگری از اطلاعات را پردازش کند. بینش او، مفهوم مدرن رایانه را به عنوان ابزاری خلاق و جمع‌پذیر که در بافت جامعه تنیده شده، پیش‌بینی کرد.

اِیدا تنها فرزند مشروع شاعر معروف، لرد بایرون و آن ایزابِلا میلبَنک اصلاح طلب بود و اندکی پیش از جدایی والدینش از یکدیگر به دنیا آمد. بایرون هنگامی که او کودکی نوپا بود، انگلستان را ترک کرد و وقتی اِدا هشت سال داشت، در یونان درگذشت. ایدا نزد مادرش بزرگ شد، ایزابلا برای مقابله با جنونی که در بایرون دیده بود و عدم بروزش در ایدا، او را به مطالعهٔ ریاضیات و منطق تشویق کرد. با این حال، اِیدا همواره شیفتهٔ پدری بود که در زندگی‌اش حضوری نداشت، به قدری که نام پسرانش را بایرون و گوردون گذاشت و بعدها وصیت کرد تا کنار او به خاک سپرده شود.

امروز، ببیج به عنوان "پدر علم رایانه" شناخته می‌شود و از لاولِیس به عنوان اولین برنامه‌نویس رایانه و یکی از پیشگامان بزرگ این عرصه یاد می‌شود. میراث او در زبان برنامه‌نویسی اِیدا، در بناهای یادبود، و در شمار زیادی از مؤسسات، سخنرانی‌ها و بزرگداشت‌های فرهنگی که به تصورات پیشرو او اختصاص یافته، پایدار است.

پ.ن: همان‌طور که اِیدا در علم راهی تازه گشود، این هنرمندان زن نیز تعریف هنر را دگرگون کردند. آثار پیشرو آنان را اینجا ببینید.

پ.ن۲: با ده زن پرابهت در علم آشنا شوید که جهان را متحول کردند!