چاپ سویی

در نقاشی‌ای که امروز به نمایش می‌گذاریم، ادوارد هاپر فضای روزمره‌ی غذاخوری ساده‌ای را به تأملی سینمایی بدل می‌کند. این اثر در عینی که روایتی ضمنی را القا می‌کند، دریچه‌ای نیز به تأملات گسترده‌تر درباره‌ی انزوای اجتماعی، نقش‌های جنسیتی و تاریخ هنر می‌گشاید؛ حوزه‌هایی که این موضوعات در آن‌ها قابل بررسی‌اند.

اثر چاپ سویی الهام‌گرفته از رستوران‌های چینی است که هاپر چه در نیویورک و چه در سفرهای تابستانی‌اش به آن‌ها سر می‌زد. تا اوایل قرن بیستم، رستوران‌های چاپ سویی به پدیده‌ای منحصراً آمریکایی تبدیل شده بودند؛ نمادی از دیگ جوشان فرهنگی ایالات متحده. واژه‌ی چاپ سویی (chop suey) از عبارت کانتونی tsap sui به‌معنای «خنزرپنزر» گرفته شده و نه‌تنها به غذای تفت‌داده‌ی ارزان‌قیمت اشاره داشت، بلکه به مکانی مدرن برای گردهمایی نیز بدل شده بود؛ جایی که در آن می‌شد به تماشای آمیختگی اقشار گوناگون شهرنشین نشست. این رستوران‌ها که زمانی کلوپ‌های شبانه‌ی پرزرق‌وبرق در محله‌ی چینی‌ها بودند، تا اواسط دهه‌ی ۱۹۲۰ م. به سلف‌سرویس‌هایی قابل‌دسترس برای طبقه‌ی کارگرِ رو‌به‌رشد تبدیل شدند.

هاپر این فضای پرجنب‌وجوش فرهنگی را در صحنه‌ای صمیمی خلاصه می‌کند: دو زن در پیش‌زمینه مشغول گفت‌وگو هستند و در پس‌زمینه، زوجی کم‌رنگ در قاب داخلی و سرد رستوران دیده می‌شوند. جالب آن‌که میزها تقریباً خالی‌اند، جز یک قوری آسیایی، که بر مینیمالیسم خاص هاپر تأکید دارد. با این حال، آنچه در نقاشی «چاپ سوئی» محوریت دارد، نه غذا، بلکه نور است: نوری که از پنجره می‌تابد، تابلوی درخشان با واژه‌ی «SUEY» را روشن می‌کند و بر چهره‌ی زنِ مرکزی می‌افتد. مدل این زن، جو هاپر (همسر هنرمند) است که روبه‌روی زنی دیگر نشسته اما از نظر احساسی دور و جدا به نظر می‌رسد؛ چهره‌اش همچون بازیگری روی صحنه، در زیر نورافکن می‌درخشد.

پ.ن. همان‌طور که هاپر توانست شهری پرهیاهو را در لحظه‌ای روشن و ناب خلاصه کند، تقویم رومیزی هفتگی ۲۰۲۶ ما نیز هر هفته، یک سال پر از هنر را برایتان رقم می‌زند.

پ.ن۲. ادوارد هاپر حتی می‌توانست از یک پمپ‌بنزین هم بحران وجودی بیافریند! چقدر او را می‌شناسید؟ در آزمونک ادوارد هاپر ما شرکت کنید و ببینید تا چه اندازه با یکی از مشهورترین هنرمندان آمریکایی آشنایید!

پ.ن۳. برای خواندن داستان‌های بیشتر درباره‌ی هاپر، مقالات زیر را ببینید.