تا سال ۱۹۲۵، ساوا شومانوویچ، یکی از برجستهترین نقاشان صرب سدهٔ بیستم، در آثارش به جهتی عمیقاً عاطفی روی آورد و آن ژرفای اکسپرسیونیستی را آشکار کرد که سالها زیر قیدوبندهای کوبیستی و نئوکلاسیکِ دوران اقامتش در پاریس و زاگرب پنهان مانده بود. این سبک اکسپرسیونیسمی در آثار این هنرمند در اواخر دههٔ بیست، در ضربهقلمهای نیرومند و فیالبداهه، و سپس در دورهی مربوط به شید در بافتهای ضخیم و لمسپذیرِ منظرههای غنایی ظهور کرد. اما در آثار معدودی، فراتر رفت و به اعترافی وجودی بدل شد که به قلب اکسپرسیونیسم راه میبرد.
در واپسین روزهای دورهٔ شید، شومانوویچ کم و بیش در انزوا به نقاشی پرداخت و صحنههای فراموشنشدنی زمستانی از زادگاهش آفرید، با جادههایی که در دوردست محو میشوند. شید پوشیده از برف یکی از اولین نقاشیهای او از این مناظر است. جادهٔ خالی و عاری از حیات، تنهایی هنرمند را بازتاب میکند: "و در تمام آن مدت، کاملاً تنها بودم، بیهیچ همنشینی." نماهای خانهها اگرچه رو به خیابان دارند، پنجرهای ندارند؛ تیرهای تلفن، سیمی بر خود ندارند. آنچه در نگاه اول صحنهای آرام و منظم مینماید، به سرعت حالوهوایی غریب و آکنده از کشمکشی خاموش و سایههایی دراز پیدا میکند.
فقط جادهای که در میانه است، نشانی از فرار دارد، نمادی شکننده از اشتیاق و جستوجویی برای آرامش درون. شومانوویچ از این طریق، واقعگرایی را به مکاشفه بدل میکند و منظرهی بیرونی را آیینهای از روح.
پ.ن: زمستان در راه است، تقویم ۲۰۲۶ دیلیآرت را همین امروز بخرید و سالی الهامبخش را آغاز نمایید! این تقویمها هدیهی مناسبی برای دوستداران هنر نیز هستند.
پ.ن۲: اینجا ۱۰ نقاشی زمستانی زیبا را ببینید و به روز خود شادی ببخشید!
Sava Šumanović