در مقالهای که در سال ۱۸۹۴ منتشر شد، منتقد هنری تئودور دورِه درباره شیوهای تازه که ادگار دگا برای نمایش زنان به کار میبرد نوشت. او توضیح میدهد که دگا زنانش را «در فضاهای داخلی، در میان پارچههای فاخر و مبلمان نرم» قرار میدهد. به گفتهی دورِه، دگا «نه الههای برای نمایش دارد و نه قهرمانان افسانهایِ سنتی؛ بلکه زن را همانگونه که هست نشان میدهد: زنی درگیر عادتهای روزمرهی زندگی یا آیینِ آراستنِ خود.»
این نظرِ دورِه یکی از دغدغههای تصویری مهم دگا را نشان میدهد؛ دغدغهای که او از دههی ۱۸۹۰ به بعد بهطور جدی دنبال کرد: تصویر زن در حال آرایش. چه برهنه و چه پوشیده، آرام و کاملاً غرق در آیین خصوصیِ حمامکردن، لباسپوشیدن یا، همانطور که در اثر چشمگیر «آرایش مو» دیده میشود، مرتبکردن موها.
پاستلی که امروز معرفی میشود، زنی را نشان میدهد که روی صندلیاش لم داده و خدمتکارش مشغول شانهکردن موهای اوست. سر زن جوان بر اثر فشار حرکت برس کمی به عقب کشیده شده است. او دست راستش را به سوی پوست سرش بالا آورده تا شدت شانهکردن را کمتر کند و دست چپش نیز بالا رفته و انگشتانش جمع شدهاند؛ حرکتی که دشواری و ناخوشایندی این بخش از آیین آرایش را نشان میدهد. زن پِنیوارِ آبی و مجللی بر تن دارد؛ لباسی که بهطور خاص برای زمان آرایش طراحی شده و نام آن از فعل فرانسوی «شانهکردن» گرفته شده است. روی میز کنار او نیز وسایل آرایش دیده میشود: روبانها، برسها، شانهها، قیچی و شیشهای پماد.
دوشنبهتان خوش.
پینوشت:
برای اضافهکردن کمی جادوی امپرسیونیسم به برنامهی روزانهتان، تقویمهای DailyArt برای سال ۲۰۲۶ شامل شاهکارهایی از دگا و هنرمندان همدورهی او هستند.
پینوشت دوم:
دگا بیش از همه با نقاشیهای بالرینها شناخته میشود، اما دامنهی آثار او بسیار گستردهتر از این است. پنج نقاشی برجستهی او که موضوعشان بالرین نیست را هم ببینید.