لئوناردو داوینچی
امروز روز جهانی هنر است که به مناسبت تولد لئوناردو داوینچی جشن گرفته میشود. این یک مناسبت بینالمللی برای یادآوری اهمیت هنر در زندگی ماست. این روز به ما نشان میدهد که هنر یک تجمل نیست، بلکه راهی ضروری برای شناخت خودمان و دیگران است؛ چیزی که میتواند تاریخها و جوامع را فراتر از مرزها به هم وصل کند. پس… وقتش رسیده به سراغ شاهکار کلاسیک لئوناردو داوینچی برویم!
«باکرهٔ صخرهها» یکی از مرموزترین و جاهطلبانهترین آثار اوست و از معدود نقاشیهای بزرگ باقیمانده از او به شمار میرود. لئوناردو که در فلورانس آموزش دیده بود، در اوایل دههٔ ۱۴۸۰ به خدمت دربار اسفورزا در میلان درآمد و سفارش این اثر محراب را برای کلیسای سن فرانچسکو گراند دریافت کرد. این کلیسا متعلق به انجمنی بود که به عقیدهٔ لقاح مطهر اختصاص داشت—باوری که در آن زمان هنوز تازه بود و بحثهای زیادی دربارهاش وجود داشت. این جشن که رسماً در سال ۱۴۷۷ تأیید شده بود، سنت تصویری مشخصی نداشت و همین موضوع آزادی زیادی به لئوناردو داد تا ترکیببندی را خودش خلق کند. او مریم، عیسی کودک، یحیای تعمیددهندهٔ کودک و یک فرشته را درون یک غار تاریک قرار داد و آنها را با نگاهها و حرکاتشان به هم پیوند داد. فضای صخرهای و آبهای دوردست، جهانی در آغاز آفرینش را تداعی میکنند؛ فضایی مناسب برای موضوعی دربارهٔ پاکی مریم پیش از زمان.
این نقاشی همچنین نشاندهندهٔ گستردگی کنجکاویهای لئوناردو است. علاقهٔ او به زمینشناسی، گیاهشناسی، نور و اپتیک در تمام اثر دیده میشود: صخرههای تیز، گیاهان انبوه و منظرهای وسیع که در دوردست به آبی محو میشود—همان چیزی که امروز به آن پرسپکتیو هوایی میگویند. چهرهها از دل سایه بیرون آمدهاند و مرزهایشان با تغییرات نرم نور و سایه محو شده است؛ اثری که بعدها به آن «سفوماتو» گفته شد. بررسیهای فنی نشان میدهد لئوناردو سالها روی این اثر کار کرده و بارها آن را تغییر داده است، از جمله اصلاح چهرهٔ مسیح و افزودن آسمانی با رنگ لاجوردی گرانقیمت پس از بازگشتش به میلان در سال ۱۵۰۶.
پ.ن: برای گرامیداشت این روز، در فروشگاه DailyArt Shop تخفیف ویژهای گذاشته شده: ۱۵٪ تخفیف برای مجموعهٔ رنسانس که به نبوغ لئوناردو داوینچی اختصاص دارد.
پ.ن دوم: اینجا هم میتوانید ۱۱ نکتهٔ جالب دربارهٔ لئوناردو داوینچی را ببینید: ۱۱ چیز که شاید دربارهٔ لئوناردو داوینچی ندانید.