طبیعت بی‌جان وانیتاس

ماه ویژه‌ی خود را با طبیعت‌های بی‌جانِ گل‌محور از مجموعه‌ی موزه‌ی ملی آمستردام آغاز می‌کنیم؛ با این «وانیتاس» زیبای ماریا فان اوسترویک. ماه ویژه یعنی در اپلیکیشن و شبکه‌های اجتماعی‌مان تمرکز ویژه‌ای بر مجموعه‌ی این موزه خواهیم داشت—فراموش نکنید صفحه‌های اینستاگرام و فیسبوک ما را دنبال کنید!

ماریا فان اوسترویک (۱۶۳۰–۱۶۹۳)، در کنار یودیت لایستر و راشل رویش، یکی از مهم‌ترین نقاشان زن هلندی قرن هفدهم به شمار می‌رود. او از معدود هنرمندان هلندی قرن هفدهم بود که در زمان حیات خود به‌خاطر گل‌نگاری‌هایش به شهرتی بین‌المللی دست یافت. فهرست چشمگیر مشتریان او شامل لویی چهاردهم، پادشاه فرانسه، یان سوم سوبیسکی، پادشاه لهستان، کوزیمو سوم دِ مدیچی از توسکانی و لئوپولد، امپراتور اتریش، بود. آثار نسبتاً اندکی از فان اوسترویک باقی مانده است که شاید دلیل آن شیوه‌ی کارش باشد؛ یکی از معاصرانش نوشته بود که او به‌دلیل «دقت و ظرافت» شیوه‌ی نقاشی‌اش، برای خلق آثار خود زمان زیادی صرف می‌کرد.

فان اوسترویک در گل‌نگاری تخصص داشت و در این نقاشی «وانیتاس» نیز دسته‌گلی جایگاهی محوری دارد؛ اثری که بیننده را دعوت می‌کند تا در پرتو مرگِ گریزناپذیر، درباره‌ی پوچی و ناپایداری زندگی دنیوی تأمل کند. او اشیای گوناگون دیگری را نیز در این نقاشی به تصویر کشیده است، از جمله یک کتاب مقدس، جمجمه، جعبه‌ی جواهرات و دو لوح که ده فرمان بر آن‌ها نوشته شده است. این عناصر حامل مفاهیم عمیق مذهبی‌اند و این اثر جایگاهی مهم در مجموعه آثار او دارد. هنرمند در محیطی عمیقاً مذهبی بزرگ شده بود، هم پدر و هم پدربزرگش کشیش بودند و به گفته‌ی یکی از معاصران، خود او نیز «به‌شدت مذهبی» بود. نکته‌ی قابل توجه این است که فان اوسترویک معنای نقاشی را بر روی برگه‌ی کاغذی که در پیش‌زمینه قرار دارد، توضیح داده است.

پ.ن. اگر گل‌نگاری‌هایی مهمچون آثار ماریا فان اوسترویک را دوست دارید، نگاهی به مجموعه‌ی ۵۰ کارت‌پستال گل‌ها در هنر ما بیندازید. این مجموعه با نقاشی‌های زیبای گل از دوره‌ها و کشورهای مختلف، جشنی است برای شیوه‌های گوناگونی که هنرمندان از طریق آن‌ها زیبایی و نمادپردازی گل‌ها را به تصویر کشیده‌اند. :)

پ.ن۲. رامبرانت، ورمیر، هالس، بسیاری از نقاشان مرد باروک هلند در شمار مشهورترین هنرمندان تاریخ هنر قرار دارند. اما زنان چطور؟ با هنرمندان زن شگفت‌انگیز عصر طلایی هلند آشنا شوید!