Edward Wadsworth
اثر کشتیهای استتارشده در حوض خشک لیورپول یکی از شناختهشدهترین آثار ادوارد وادزورث است؛ نقاشی و چاپنقش چوبی بزرگی که آشفتگی بصری خارقالعادهی «استتار خیرهکننده» را به تصویر میکشد. در این شیوه، طرحهای هندسی با تضاد رنگی شدید روی کشتیهای متفقین در طول جنگ جهانی اول نقاشی میشدند تا زیردریاییهای دشمن را در تشخیص مسیر و موقعیت کشتیها سردرگم کنند.
وادزورث تجربهای مستقیم و عملی از این شیوه داشت. او در دوران جنگ در نیروی ذخیرهی داوطلب نیروی دریایی سلطنتی خدمت میکرد و مسئول نظارت بر اجرای استتار خیرهکننده روی کشتیهای تجاری در بنادر لیورپول و بریستول بود. او این کار را زیر نظر طراح این شیوه، دریانگار نورمن ویلکینسون، انجام میداد. این نقش عملی و نظارتی، شناختی کمنظیر و از نزدیک از این طرحها، با خطوط مورب و شکسته، نوارهای متضاد و سایههای کاذبشان، به او بخشید؛ عناصری که پس از پایان جنگ مستقیماً به آثار هنریاش راه یافتند.
در این ترکیببندی، چندین کشتی با استتار خیرهکننده در حوض خشک پشت سر هم قرار گرفتهاند. نقشهای تکهتکهی سیاهوسفید و رنگیِ بدنههایشان با خطوط جسورانه و زاویهدارِ چاپ چوبی به تصویر درآمدهاند؛ خطوطی که بازتابی از انتزاع هندسی ورتیسیسم هستند، جنبش آوانگارد بریتانیایی که وادزورث پیش از جنگ ارتباط نزدیکی با آن داشت. به طوریکه این کشتیهای استتارشده سوژهای حاضر و آماده از دنیای واقعی در اختیار او گذاشتند که کاملاً با زیباییشناسی تکهتکه و عصر ماشینیِ ورتیسیسم هماهنگ بود. این هندسهی سردرگمکننده ساختهی ذهن هنرمند نبود، بلکه از طرحهایی اقتباس شده بود که خود او در اجرای آنها روی کشتیهای واقعی نقش داشت.
این نقاشی در دفتر برنامهریز هفتگی ۱۲ماههی سال ۲۰۲۷ ما گنجانده شده است. این دفتر را تهیه و بخشی از تاریخ هنر را وارد برنامهریزی روزمرهتان کنید! آن را در فروشگاه دیلیآرت ببینید!
پ.ن. ادوارد وادزورث تنها نقاشی نبود که در آن دوران در نیروهای نظامی حضور داشت؛ با ۵ هنرمندی که در جنگ جهانی اول سرباز شدند، آشنا شوید.