Paul Klee
ادبیات اغلب راه خود را به آثار پل کله پیدا می‌کرد و اثر بلبلان پارسی نیز احتمالاً با الهام از اشعار حافظ، شاعر پارسی قرن چهاردهم، خلق شده است. ممکن است کله از طریق «دیوان غربی-شرقی» یوهان ولفگانگ فون گوته با حافظ آشنا شده باشد؛ اثری که این شاعر پارسی و تصاویر شعری او را به مخاطبان آلمانی‌زبان معرفی کرد.
شعر حافظ عشق، شراب، زیبایی و جهان طبیعت را می‌ستاید و اغلب به‌آسانی میان اشتیاق زمینی و تمنای معنوی حرکت می‌کند. از جمله نمادهای تکرارشونده در اشعار او، بلبل و گل سرخ هستند: بلبل نماد عاشق مشتاق است و گل سرخ می‌تواند تجسم زیبایی کامل و حتی الهی باشد. کله هر دو سوژه را وارد آبرنگ خود کرده است. گل سرخی صورتی‌رنگ در پایین سمت چپ دیده می‌شود، در حالی که سه بلبل عجیب با خطوطی تیز و مشخص بر مرکز تصویر تسلط دارند. یکی از آن‌ها حتی وارونه شده است؛ گویی از شدت اشتیاق، به معنای واقعی کلمه مست شده باشد.
کله با خودِ زبان نیز بازی می‌کند. حروف آر R و اِن N که احتمالاً به واژه‌های رز Rose به معنای «گل سرخ» و Nachtigallen به معنای «بلبل‌ها» در زبان آلمانی اشاره دارند، به‌جای آن‌که صرفاً برچسب باشند، به بخشی از تصویر تبدیل شده‌اند. این حروف در کنار پرندگان، ستاره‌ها، هلال‌های ماه و دیگر اشکال آسمانی شناورند و همگی در فضایی رویاگونه در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.
این اثر همچنین شیفتگی کله به نگارگری ایرانی را آشکار می‌کند. رنگ‌های جواهرگون، تزئینات ظریف، بی‌اعتنایی به قواعد متعارف ژرف‌نمایی و تغییرات بازیگوشانه در مقیاس، همگی یادآور تصویرگری نسخه‌های خطی ایرانی هستند. حتی ترکیب‌بندی اثر که گویی از میان یک طاق یا پرده‌هایی کناررفته در برابر بیننده گشوده می‌شود، قالب صمیمی و ظریف نگاره را تداعی می‌کند. کله فرصت‌های بسیاری برای آشنایی با هنر ایرانی در موزه‌های آلمان داشت و تقریباً به‌طور قطع نمایشگاه بزرگ هنر اسلامی مونیخ در سال ۱۹۱۰ م. را نیز دیده بود؛ نمایشگاهی که هزاران اثر را در معرض دید قرار داد و تأثیر عمیقی بر هنرمندان آن دوران، از جمله دوستش، واسیلی کاندینسکی، گذاشت.
پ.ن. فراموش نکنید که سال ۲۰۲۷ شما شایسته‌ی هنر بیشتری است. تقویم‌های جدید ما آمده‌اند تا مطمئن شوند سهمش را از هنر می‌گیرد!
پ.ن۲. در دنیای جادویی زیر آب در اثر «جادوی ماهی» پل کله غرق شوید و ببینید چه موجودات عجیب و نمادهایی در زیر سطح در انتظار شما هستند.