Fluit

Muziek speelde een essentiële rol in het leven van de oude Peruaanse samenlevingen, en uit de vroegste culturen van de regio zijn talloze instrumenten bewaard gebleven—zoals fluitjes, trompetten, trommels en fluiten. Dit kleine fluitje (in het Spaans ocarina) behoort tot een groep vergelijkbare objecten die tussen 1200 en 500 v.Chr. werden vervaardigd door kunstenaars van de Cupisnique-cultuur aan de noordkust van Peru. Het stelt een figuur voor die de handen naar de mond heft, alsof hij of zij roept of schreeuwt, terwijl een kind op de schouders van de persoon zit.

Deze fluitjes zouden afkomstig zijn van de vindplaats Tembladera in de Jequetepeque-vallei en delen een aantal kenmerkende eigenschappen: ingekerfde lijnen voor monden, gezichtsversieringen, pupillen en ruimtes tussen de vingers. Dit exemplaar heeft ronde ogen die met een rietje of een vergelijkbaar instrument zijn ingedrukt, met een gaatje als pupil. In sommige van de uitgesneden lijnen zijn nog sporen zichtbaar van witte en rode pigmenten, die na het bakken zijn aangebracht. De stijl en constructie vertonen sterke overeenkomsten met grotere keramische objecten, eveneens toegeschreven aan Tembladera, die muzikanten, zittende vrouwen, staande figuren en omarmende paren afbeelden.

Elk fluitje in deze groep heeft aan de achterkant een grote opening om in te blazen, evenals vier kleinere zijgaten. Door deze zijgaten met de vingertoppen af te dekken of vrij te laten, konden muzikanten de toonhoogte variëren. Het gebruik van fluitjes bij festivals en ceremoniële gelegenheden bleef voortbestaan aan zowel de noord- als de zuidkust van Peru, ook toen latere culturen zich ontwikkelden. Naast fluitjes vervaardigden pottenbakkers en edelsmeden uiteindelijk ook fluitende vaten—flessen en containers die geluid maakten wanneer ze met vloeistof werden gevuld.

We ontdekten dit bijzondere fluitje per toeval… het bleek te zijn opgenomen op een “Pagina niet gevonden”-pagina van de website van het Metropolitan Museum of Art. Het is een perfecte visuele aanvulling op zo’n foutmelding.

PS Peruaanse kunst zit vol absolute pareltjes. Kijk eens naar deze fascinerende Shipibo potten uit het Peruviaanse Amazonewoud!