Stilleven

De Oekraïense kunstenares Alexandra Exter was een toonaangevende figuur van de avant-garde van het begin van de twintigste eeuw. Ze reisde veel heen en weer tussen Kyiv en Parijs en werd een belangrijke schakel tussen de artistieke experimenten in West- en Oost-Europa. In Parijs maakte ze kennis met Pablo Picasso, Georges Braque en Italiaanse futuristen als Filippo Tommaso Marinetti, en bracht ze ideeën uit het Franse kubisme en het Italiaanse futurisme in dialoog met de zich ontwikkelende kubo-futuristische beweging. Toch bleef Exter nauw verbonden met Kyiv en met de avant-gardekringen van het Russische Rijk, waar ze deelnam aan belangrijke tentoonstellingen zoals Ruitenboer en 5 × 5 = 25.

Dit Stilleven werd waarschijnlijk geschilderd tijdens Exters verblijf in Parijs tussen 1912 en 1914, en werd mogelijk getoond op de tentoonstelling Ruitenboer in Moskou in 1914. De versplinterde ruimte en overlappende vlakken laten duidelijk de invloed van het kubisme zien, maar Exter maakt zich die beeldtaal op een geheel eigen manier eigen. Een fles en een glas—de bekende rekwisieten van kubistische stillevens—worden gecombineerd met fragmenten van krantenartikelen, advertenties en andere collagestukken, terwijl linksboven een mysterieuze letter “A” verschijnt, doorboord door een pijl. Het meest opvallend is dat Exter afstand neemt van de ingetogen bruin- en grijstinten die we met een groot deel van het vroege kubisme associëren, en de compositie vult met intense, levendige kleur. Het resultaat combineert de radicale experimenten die ze in Parijs tegenkwam met visuele tradities uit haar vaderland, en weerspiegelt zo perfect Exters positie als kunstenares die zich tussen verschillende centra van de Europese avant-garde bewoog—en ze met elkaar verbond.

PS Wil je begrijpen waarom kunstenaars als Exter flessen, tafels en hele kamers in geometrische fragmenten begonnen te breken? Volg onze online cursus Cubism 101 en ontdek hoe een van de meest revolutionaire stromingen van de moderne kunst onze manier van kijken veranderde.

PPS Exters kunst weerspiegelt ook de invloed van het futurisme. Lees meer over de stroming en haar revolutionaire manifest.