Artistin

Obraz Ernsta Ludwiga Kirchnera, który dziś pokazujemy, powstał w 1910 roku. Dziewczyna siedzi zrelaksowana na sofie z kotem: ma na sobie koszulkę w paski, ciepłe skarpety i kapcie. Odnosimy wyraźne wrażenie, że obserwujemy dziewczynę w codziennej sytuacji.

Podobnie jak inni artyści z grupy Brücke (Die Brücke to grupa niemieckich artystów ekspresjonistów założona w Dreźnie w 1905 roku), Kirchner celowo nie pracował z profesjonalnymi modelkami, które często przyjmowały sztuczne i stereotypowe pozy. Ale kogo tak naprawdę oglądamy na tym obrazie? Ponadto, na ile naturalna jest ta sytuacja? Przez długi czas zakładano, że dziecko przedstawione na obrazie nazywało się Marcella, choć nie ma na to żadnych jednoznacznych dowodów.

Inna modelka dziecięca jest jednak dobrze znana: Lina Franziska Fehrmann, która urodziła się w 1900 roku w Dreźnie jako jedno z dwanaściorga dzieci w rodzinie robotniczej. Franziska została przedstawiona artystom z grupy Brücke w 1909 roku, gdy miała zaledwie osiem lat, i pojawiła się w wielu pracach Kirchnera, Ericha Heckela i Maxa Pechsteina pod pseudonimem Fränzi. Wiadomo, że grupa Brücke współpracowała z różnymi dziećmi-modelami. Dokładna tożsamość Artistin pozostaje do dziś niejasna.

W literaturze poświęconej historii sztuki wielokrotnie podkreślano, że artyści z grupy Brücke preferowali autentyczność i swobodę pozowania oraz charyzmę dziecięcych modeli. Coraz częściej pojawiają się jednak głosy krytyczne dotyczące nierównych relacji władzy i płci między dorosłymi mężczyznami w wieku od 20 do 30 lat a tymi bardzo młodymi dziewczynkami.

W 2025 roku Muzeum Brücke w Berlinie świętuje 120-lecie istnienia grupy Brücke, organizując wielką wystawę. 7 czerwca 1905 roku czterech młodych studentów architektury spotkało się w Dreźnie, aby założyć grupę artystyczną Brücke: Ernst Ludwig Kirchner, Erich Heckel, Karl Schmidt-Rottluff i Fritz Bleyl nie mieli wykształcenia artystycznego, ale z przekonaniem postanowili wspólnie zrewolucjonizować sztukę. 

P.S. Przeczytajcie więcej o sztuce Ernsta Ludwiga Kirchnera – jednego z ojców ekspresjonizmu!

P.P.S. Kończy się przedsprzedaż naszych wspaniałych kalendarzy na rok 2026. Jeśli jeszcze nie zamówiliście swojego egzemplarza, zróbcie to teraz! :)