Martwa natura z bogaczem i biednym Łazarzem

Osias Beert urodził się w Antwerpii około 1580 roku i był jednym z pionierów martwej natury. Ten obraz jest niesamowitym, wczesnym przykładem jego mistrzostwa. Dzieło mierzące 51 na 73 centymetry (20 na 29 cali) nie tylko przedstawia bogatą kompozycję ułożoną z luksusowych przedmiotów, ale też zawiera w sobie morał zaczerpnięty z Biblii. W tle rozgrywa się historia bogacza i Łazarza. Bogacz co dzień urządza wystawne uczty, podczas gdy biedny żebrak Łazarz leży u wrót jego domu, pragnąc choćby najmniejszego kęsa. Psy liżą jego rany, a po śmierci Łazarz zostaje zabrany przez aniołów na łono Abrahama, do raju, podczas gdy bogacz cierpi w Hadesie.

Kontrast pomiędzy przepychem i ubóstwem jest uderzający, a jednak obraz niesie ze sobą coś więcej niż moralizatorskie pouczenie. Przedmioty na stole (słodycze, ciastka, kandyzowane owoce) reprezentują kulturę kulinarną Niderlandów około 1600 roku, kiedy luksus i życie na pokaz były ze sobą ściśle związane. Jednocześnie dzieło Beerta subtelnie nawiązuje do historii świata. Cukier, najważniejszy składnik tych specjałów, przybył z europejskich kolonii w Amerykach, gdzie był uprawiany przez wziętych do niewoli rdzennych mieszkańców. Dzieło przedstawia więc zarówno piękno, jaki i złożoną, nierzadko mroczną rzeczywistość stojącą za bogactwem. Skupienie Beerta na detalach i cała kompozycja przekształcają tę martwą naturę w obraz narracyjny, który rezonuje z ludzkimi doświadczeniami i przypomina widzowi, że ziemskie rozkosze są ulotne, a moralne przebudzenie jest rzeczą nieuniknioną.

Ten zachwycający obraz (kto jeszcze zgłodniał na ten widok?) znajduje się w prywatnej kolekcji, ale prezentujemy go dziś dzięki uprzejmości Fundacji Muzeum Hoogstederów w Hadze.

P.S. Odkryjcie więcej martwych natur w naszym zestawie 50 pocztówek Jedzenie i napoje! :)

P.P.S. Oto 7 słynnych uczt z historii sztuki!