Margaret Sarah Carpenter
Bildiğiniz gibi, yılın belirli günlerini kutlamayı seviyoruz. Bugün Ada Lovelace Günü — dünya çapında her yıl ekim ayının ikinci salı günü STEM (fen, teknoloji, mühendislik ve matematik) alanında çalışan kadınların başarıları şerefine kutlanan bir gün. Bu özel günle STEM alanlarındaki kadınların daha çok öne çıkarılması, yeni rol modellerinin yaratılması, daha fazla sayıda genç kızın ve kadınların bu alanlarda meslek edinmelerine gayret edilmesi amaçlanır.
Peki, Ada Lovelace kimdir?
Ada Lovelace, İngiliz matematikçi ve yazardı; Charles Babbage'in tasarısı çok amaçlı mekanik bilgisayar, Analitik Makine, üzerine çalışmalarıyla takdir toplanmıştı. Makineden aritmetiğin de ötesinde istifade edilebileceğini, örneğin simgelerin işlenmesinde, düşünerek mekanizmanın sayı hesabından çok daha fazlasını yapabileceğini anlayan ilk kişiydi, belki bir gün müzik besteleyebilecek ya da başka türde bilgiyi işleyebilecekti. Bilgisayarı topluma nüfuz etmiş bir yaratıcılık, iş birliği aracı olarak gören modern anlayışı öngörmüştü.
Şair Lord Byron ile ıslahatçı Anne Isabella Milbanke'in tek meşru çocuğu olan Ada, anne ve babası ayrılmadan kısa bir süre önce dünyaya geldi. Byron, Ada henüz bebekten İngiltere'den ayrıldı, sekiz yaşındayken de Yunanistan'da hayatını kaybetti. Byron'un "çılgınlığı" olarak gördüğü şeyle başa çıkabilmek için matematik ve mantık öğrenimini teşvik eden bir anne tarafından büyütülen Ada, buna karşın kayıp babasına merakını hep sürdürdü — oğullarına Byron ve Gordon adını verdi — ve ileride onun yanına gömülmek istedi.
Bugün Babbage "bilgisayarın babası" namıyla anılırken Lovelace ilk bilgisayar programcısı ve bilgi işlemin en büyük öncülerinden biri olarak ün almıştır. Bıraktığı miras, programlama dili Ada'da, anıtlarda, ezber bozan hayal gücüne adanmış sayısız enstitü, söyleşi ve kültürel etkinlikte yaşatılmaktadır.
Not: Ada bilimde çığır açarken bu kadın sanatçılar da sanatın ne olabileceğini yeniden belirliyordu. Öncü çalışmalarını burada görebilirsiniz.
İlave Not: Dünyada devrim yaratmış görkemli 10 kadın bilimciyle tanışın.