Ανάπαυση

Ο Βίλχελμ Χαμερσόι, ο Δανός ζωγράφος που έγινε γνωστός τη δεκαετία του 1880, θεωρείται συχνά συνεχιστής του Βερμέερ ή προάγγελος του Χόπερ. Ωστόσο, τα λιτά εσωτερικά του με μια αύρα ανησυχίας, γεννημένα από ένα αυστηρά μινιμαλιστικό ύφος, αποτελούν από μόνα τους αδιάψευστη απόδειξη της πρωτοτυπίας του.

Ο Χαμερσόι μπορεί κάλλιστα να θεωρηθεί ο εφευρέτης του «πορτρέτου με την πλάτη γυριμένη στον θεατή», καθώς απομακρύνθηκε από τις καθιερωμένες μετωπικές ή προφίλ απεικονίσεις. Η καθιστή γυναίκα εδώ–είτε πρόκειται για υπηρέτρια είτε για αστή, απορροφημένη στη δουλειά ή στις σκέψεις της–παραμένει αινιγματική ακριβώς λόγω της αδιαφορίας της προς τον θεατή. Ζωγραφισμένη σε απαλούς τόνους του γκρι και του καφέ, ενσαρκώνει την ευαισθησία του καλλιτέχνη απέναντι στην γαλήνια ποίηση του εσωτερικού χώρου.

Η ίδια η σύνθεση αποτελείται εξ ολοκλήρου από ορθές γωνίες: καρέκλα, σοβατεπί, μπουφές–κάθε στοιχείο χωρίζει τον καμβά σε τετράγωνα, με προτεσταντική αυστηρότητα. Κι όμως, η ανάγνωση αυτού του πίνακα αποκλειστικά ως έκφραση μοναξιάς ή τραγωδίας θα ήταν υπερβολικά περιοριστική. Ίσως η ουσία του έγκειται στην καμπύλη του λαιμού της γυναίκας–χαρακτηριστικό που σε ορισμένες ανατολικές κουλτούρες θεωρείται πολύ προκλητικό. Οι ατίθασες τούφες των μαλλιών, η μπλούζα που ανοίγει για να αποκαλύψει το ανοιχτόχρωμο δέρμα και το εύθραυστο μπολ πάνω στον μπουφέ αντιστέκονται σε μια πουριτανική ανάγνωση, υποδηλώνοντας αντ’ αυτής μια υπόγεια ροή οικειότητας και επιθυμίας κάτω από τη σιωπή.

ΥΓ. Τα ήσυχα εσωτερικά του Χαμερσόι συνομιλούν με το φως του Βερμέερ και τη σιωπή του Χόπερ. Ξέρεις ότι μπορείς να ανακαλύψεις τα έργα τους στο Σετ 50 Καρτ-Ποστάλ με Σπουδαία Αριστουργήματα;

ΥΓ'. Εξερεύνησε τον μυστηριώδη κόσμο των έργων του Βίλχελμ Χαμερσόι!