Αρτεμίζια Τζεντιλέσκι
Αυτός ο σπάνιος πίνακας της Αρτεμισίας Τζεντιλέσκι είναι μια από τις μόλις πέντε γνωστές αυτοπροσωπογραφίες της–και πιθανότατα η πρώτη. Ζωγραφισμένη γύρω στο 1613, όταν η Αρτεμισία ήταν μόλις είκοσι ετών, ανήκει στα χρόνια που τη διαμόρφωσαν στη Φλωρεντία, μια περίοδο που σηματοδότησε μια καθοριστική καμπή τόσο στη ζωή όσο και στην καριέρα της. Εκεί κατάφερε να ξεφύγει από τη σκιά του πατέρα της, Οράτσιο Τζεντιλέσκι, καθιερώνοντας τον εαυτό της ως ανεξάρτητη επαγγελματία ζωγράφο.
Γεννημένη στη Ρώμη το 1593, η Αρτεμισία Τζεντιλέσκι έδειξε εξαιρετικό ταλέντο από νεαρή ηλικία, αλλά αντιμετώπισε αυστηρούς κοινωνικούς περιορισμούς ως ανύπαντρη γυναίκα. Παρά την περιορισμένη πρόσβαση σε καλλιτεχνική εκπαίδευση και σε δημόσια έργα τέχνης, ζωγράφιζε ήδη ανεξάρτητα από τα δεκαέξι της χρόνια και ο πατέρας της τη χαρακτήριζε «απαράμιλλη». Η πρώιμη καριέρα της διαταράχθηκε βίαια το 1611, όταν τη βίασε ο ζωγράφος Αγκοστίνο Τάσσι. Μετά από μια διαβόητη δίκη–κατά τη διάρκεια της οποίας υποβλήθηκε ακόμη και σε βασανιστήρια για να αποδείξει την αλήθεια της μαρτυρίας της–η Αρτεμισία παντρεύτηκε τον Πιεραντόνιο Στιαττέζι και μετακόμισε στη Φλωρεντία, για μια νέα αρχή.
Η παραμονή της στη Φλωρεντία υπήρξε καθοριστική. Η Αρτεμισία έμαθε να διαβάζει και να γράφει, απέκτησε πρόσβαση στους πνευματικούς κύκλους της ελίτ και εξασφάλισε σημαντικές παραγγελίες, μεταξύ των οποίων και έργα για την αυλή των Μεδίκων. Ήταν η πρώτη γυναίκα που έγινε δεκτή από την Ακαδημία των Τεχνών του Σχεδίου και γρήγορα απέκτησε φήμη για τους δυναμικούς, συναισθηματικά φορτισμένους πίνακές της. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου χρησιμοποίησε επανειλημμένα τη δική της μορφή στα έργα της, υιοθετώντας διαφορετικές μεταμφιέσεις ως αγία, μουσικός και ηρωίδα–μια ευφυής στρατηγική που προέβαλλε τόσο το ταλέντο όσο και την προσωπική της ταυτότητα μέσα σε μια ανταγωνιστική αγορά τέχνης.
Σε αυτόν τον μικρών διαστάσεων και ιδιαίτερα προσωπικό πίνακα, η Αρτεμισία παρουσιάζεται ως αγία Αικατερίνη της Αλεξάνδρειας, όπως τεκμηριώνεται από τον φοίνικα του μαρτυρίου, το στέμμα και τον σπασμένο τροχό. Η σφιχτή σύνθεση και το άμεσο βλέμμα προσελκύουν τον θεατή σε μια σχεδόν κατ’ ιδίαν συνάντηση, ενώ η τεχνική ανάλυση αποκαλύπτει ότι το έργο ήταν αρχικά μια κοσμική αυτοπροσωπογραφία που αργότερα μεταμορφώθηκε σε θρησκευτική εικόνα, πιθανότατα ως ανταπόκριση στις απαιτήσεις κάποιου πάτρωνα.
ΥΓ. Ανακάλυψε 50 αριστουργήματα γυναικών καλλιτέχνιδων που δεν πρέπει να χάσεις (συμπεριλαμβανομένου του έργου που σας παρουσιάζουμε σήμερα!). Η δεύτερη έκδοση του Σετ 50 Καρτ-Ποστάλ Γυναικών Καλλιτέχνιδων είναι εδώ—έτοιμο να σε εμπνεύσει, να σε ενθουσιάσει και να το μοιραστείς.
ΥΓ'. Η σημερινή καλλιτέχνις θεωρείται δικαίως μία από τις σπουδαιότερες ζωγράφους του Μπαρόκ. Εδώ είναι η Αρτεμισία Τζεντιλέσκι μέσα από 10 αριστουργήματα!