امروز دیوالی، جشن هندوهای «نور» است که در آیینهای دیگر هندی مانند جین و سیک نیز به گونههای متفاوت برگزار میشود. این جشن نماد پیروزی معنوی «دارما» بر «آدهارما»، روشنایی بر تاریکی، نیکی بر بدی و دانش بر نادانی است. جشنهایتان مبارک!
وسایل آتشبازی قرنها پیش از خلق این نقاشی به دهلی راه یافته بودند. نخستین کاربرد ثبتشدهی مواد آتشبازی در جنوب آسیا به قرن چهاردهم بازمیگردد؛ تا نیمهی قرن پانزدهم، آنها به بخشی جداییناپذیر از آیینهای شادمانی، از عروسیها تا جشنهای سلطنتی، بدل شده بودند. حتی در رسالههای هندیِ سدههای میانه دستورهایی برای ساخت آتشبازی ثبت شده است، که در آنها موادی نامعمول چون پودر آهن، خمیرهای خوراکی و ادرار گاو ذکر شده بود. امروز نیز آتشبازی بخش اصلی سنتهای جشن در شبهقاره، به ویژه در دیوالی است.
در این صحنه، زنان دربار امپراتوری مغول گویی از جمعی بزرگتر کناره گرفتهاند تا به تنهایی از تماشای آسمان شب لذت ببرند. هنرمند آنها را در جامههایی با گلدوزیهای ظریف نشان داده که درخشش طلایی جرقههای آتشبازیِ یکی از دوستانشان را بازتاب میدهد. در سمت راست، دایهای با شالی سفید، زردآلوی مخملیرنگی را به کودکی بازیگوش میدهد که مشتاقانه دست به سوی خوراکی دراز کرده است. در همین حال، پرتوهای درخشان آتشبازی چهرههای زنان را روشن میکند و برگهای اطراف را در نوری نرم و لرزان غرق میسازد.
پ.ن. همانطور که دیوالی یادآور نوری است که در تاریکی میدرخشد، چرا نگذاریم نور هنر نیز زندگی روزمرهمان را روشن کند؟ تقویمهای ۲۰۲۶ دیلیآرت هر روزتان را با شاهکارهای هنری نورانی خواهند کرد.
پ.ن۲. برای گرامیداشت این جشن شاد، جشنوارهی دیوالی را در آثار هنری ببینید!
Muhammad Afzal