ویکتوریا گورینسکا (۱۹۰۲–۱۹۴۵ م.) یکی از برجستهترین نمایندگان مکتب ورشو در هنر چاپنقش چوبی در دوران میاندوجنگ بود. او زاده و بزرگشدهی وین بود، کودکیاش را در بریتانیا گذراند و سپس در وین و ورشو تحصیل کرد.
معروفترین چاپ چوبی او، خودنگاره با تلفن، این هنرمند را در حالی نشان میدهد که ژاکتی نروژی با یقه نوکتیز بر تن دارد، گوشی تلفن را در یک دست و قلم را در دست دیگر گرفته است. این ترکیب اشیا نشان میدهد که او فرد حرفهای مستقل و خودکفا بود، بدون نیاز به حمایت مردانه. تلفنی که او را از میز طراحیاش بازمیدارد، میتواند به کار، فعالیتهای اجتماعی یا حتی ورزش او اشاره داشته باشد. او به وضوح زنی است که در عرصههای مختلف زندگی حضور فعال دارد. اطلاعاتی از زندگی عاشقانه گورینسکا در دست نیست. به نظر میرسد هرگز رابطهای پایدار شکل نداده است. علاقهی عمیق او به حیوانات، بهویژه گربهها، ظاهراً جای خالی رابطه شخصی را پر میکرده است.
این تصویر مدرن از زنی فعال و مستقل، بازتابدهندهی تصور رایج از «هنر زنان» در دوران میاندوجنگ نیست، هنری که بیشتر بر موضوعاتی چون مد یا طبیعت متمرکز بود، بلکه چهرهی زن نوظهور و رهاشده را به تصویر میکشد. در عین حال، گورینسکا دختری وفادار بود، همانطور که چهرهنگارههای والدینش نشان میدهد و میهنپرست شناخته میشود. او خود را از زندگی خانوادگی جدا نکرد و جهانبینیاش به نظر محافظهکارانهتر از پیشرو بود، هرچند زنان را به پرداختن به ورزش، از جمله انتخاب غیرمعمول شمشیربازی، تشویق میکرد.
در طول جنگ جهانی دوم و اشغال لهستان توسط نازیها، او در مقاومت فعال بود. پس از شکست قیام ورشو، به اردوگاه موقت فرستاده و سپس به اردوگاه کار اجباری راونسبروک تبعید شد؛ مکانی که در آن جان باخت.
پ.ن. چاپنقشهای چوبی اوایل قرن بیستم چیزی جادویی در خود دارند. آثاری که هم مدرن به نظر میرسند و هم اغلب اسرارآمیز. وارد دنیای شگفتانگیز سیاهوسفید چاپهای فلیکس والوتون شوید!
Wiktoria Goryńska