در مارس ۱۹۷۳، گالری لابیرنت در لوبلینِ لهستان، میزبان نمایشگاه انفرادی «باغ» اثر هنرمند مفهومی (کانسپچوال) لهستانی، لوتسیان دمیدوفسکی بود. در نگاه اول، این نمایشگاه یک ارائهی ساده از عکسها به نظر میرسید. هنرمند روی یک دیوار بزرگ گالری، ۷۲ چاپ سیاهوسفید را به نمایش گذاشته بود که شاخههای درهمتنیده و بیبرگِ درختان را نشان میدادند. این تصاویر با چیدمانی ریتمیک، شبکهای متراکم از خطوط — چیزی شبیه به یک ساختار گرافیکی — را شکل داده بودند.
با این حال، اثر «باغ» فراتر از خود تصویر عکاسی امتداد مییافت. دمیدوفسکی در شکافی روی کف گالری، چمن واقعی کاشت. این گیاه از بیرون ساختمان آورده شده بود، با یک نورافکن به آن روشنایی میدادند و در طول مدت نمایشگاه آبیاری میشد. پس از پایان نمایشگاه، هنرمند آن را به طبیعت بازگرداند و دقیقاً در همان نقطهای که از آن برداشته شده بود، دوباره کاشت — در حالی که قویتر و رشدیافتهتر شده بود.
دمیدوفسکی بهجای محدود کردن اثر به تصاویری ایستا روی دیوار، عکاسی را با یک فرآیند زنده و ارگانیک ادغام کرد. شاخههای بیجان زمستانی که در عکسها دیده میشدند، در تضاد با یک گیاه زنده و واقعی قرار گرفتند؛ بدین ترتیب، تصاویر مستند با تداومِ بیولوژیکیِ واقعی روبهرو شدند. این حرکتِ ساده اما پرمعنا، درک ما را از شیوهی کاری او گسترش میدهد؛ جایی که عکاسی بیش از آنکه صرفاً ابزاری برای بازنمایی باشد، به یک «کُنش» بدل میشود.
باغ به کاوش در رابطهی میان هنر و واقعیت پرداخت — میان آنچه ثابت و ثبتشده است، و آنچه زنده، در حال تغییر و رو به رشد است.
پ.ن: عکسهای آرشیویِ کمیابِ بیشتری را در موزهی مجازیِ عکاسیِ بنیاد باستانشناسی عکاسی کشف کنید.
پ.ن.۲: عکاسان مشهور را چقدر میشناسید؟ دانش خود را در آزمون عکاسی ما محک بزنید!
Lucjan Demidowski