پرسئوس در حال آزادی آندرومدا

چه کسی از هنر رنسانس ایتالیا خوشش نمی‌آید، به‌ویژه وقتی اسطوره‌های باستانی را به تصویر می‌کشد؟

در مرکز ترکیب‌بندی امروز، پرسئوس با هیولای دریایی‌ای می‌جنگد که آندرومدا، دختر پادشاه اتیوپی، را تهدید می‌کند؛ دختری که برای آرام کردن خشم این موجود به‌عنوان قربانی تقدیم شده است. این هیولا را پوزئیدون فرستاده بود تا کاسیوپه، مادر آندرومدا، را به سبب خودبینی‌اش مجازات کند؛ تکبری که خشم خدای دریا را برانگیخته بود. پیرو دی کوزیمو در این نقاشی، پرسئوس را سه بار در دل یک روایت واحد به تصویر کشیده است: نخست، در حالی که با صندل‌های بالدارش در آسمان پرواز می‌کند و آندرومدا و هیولا را می‌بیند؛ سپس، در صحنه‌ی مرکزی که هیولا را شکست می‌دهد؛ و در نهایت، در حال جشن گرفتن نجات آندرومدا، پیش از آنکه او به همسر‌ی‌اش درآید. جمعیت شادمانی که در سمت راست گرد آمده‌اند، در تضاد آشکاری با اندوه و اضطراب خانواده‌ی آندرومدا در سمت چپ قرار دارند؛ کسانی که چشم‌انتظار سرنوشت او هستند.

این داستان که از «دگردیسی‌ها»ی اووید برگرفته شده، برای کارکرد اصلی این نقاشی، به‌عنوان بخشی از تزئینات یک اتاق عروسی، انتخابی کاملاً مناسب بود. احتمالاً این اثر حدود سال‌های ۱۵۱۰ یا ۱۵۱۱ م. برای ازدواج فیلیپو استروتزیِ جوان و کلاریچه دِ مدیچی در کاخ استروتزی فلورانس خلق شده است. در همان زمان، باچو د‌آنیولو، استاد کابینت‌ساز، مشغول ساخت اثاثیه‌ی این اتاق بود. پیرو دی کوزیمو، نقاش خیال‌پرداز فلورانسی، در این اثر تخیل خود را کاملاً رها کرده است؛ صحنه سرشار از جامه‌های عجیب‌وغریب و سازهای موسیقی خیال‌انگیز است. حتی هیولای هراس‌انگیز دریایی نیز در اینجا تقریباً رام و اهلی به نظر می‌رسد.

پ.ن. اگر مجذوب داستان‌هایی مانند پرسئوس و آندرومدا هستید، اسطوره‌ها، شاهکارها و نمادپردازی‌های پنهان هنر رنسانس ایتالیا را در دوره‌ی مجازی «هنر فلورانس در رنسانس» کشف کنید. از بوتیچلی تا پیرو دی کوزیمو، با هنرمندانی آشنا خواهید شد که اسطوره‌های کلاسیک را دوباره جان بخشیدند.

پ.ن۲. مشهورترین تصویر این اسطوره را ببینید؛ همان اثری که توانست «داوود» میکل‌آنژ ا به چالش بکشد!