Oranje reliëf

Tijd voor een beetje zon.

Vandaag presenteren we een stralende viering van kleur en beweging. Relief orange van Robert Delaunay bestaat uit een centrale kolom van vijf schijven die de compositie verankert, terwijl ringen van briljante tinten—citroengeel, turquoise, felgroen en vlammend oranje—naar buiten pulseren als lichtgolven. Delaunay schreef ooit: “Alles is rondheid—zon, aarde, horizonnen. De drijvende kracht in het schilderij.” Hier wordt die filosofie pure lichtkracht.

Delaunay was grotendeels autodidact en begon zijn carrière in het theaterdecorontwerp voordat hij zich op de schilderkunst richtte. Hij bewonderde Cézanne en kende de kubisten, maar kon zich nooit verenigen met het gedempte kleurpalet van het kubisme. “Ik kon het niet verdragen de kleur aan de vorm op te offeren,” hield hij vol. Onder invloed van de theorieën over simultaan contrast van Michel Eugène Chevreul omarmde Delaunay kleur als zijn ware onderwerp en noemde hij zichzelf “de ketter van het kubisme”. Zijn chromatische experimenten, samen met die van zijn vrouw Sonia, droegen bij aan het ontstaan van het orfisme, een abstracte stroming die werd geïnspireerd door zowel licht als muziek. Hun schilderijen waren niet alleen bedoeld om gezien te worden, maar om gevoeld te worden—als visuele melodieën. In Relief orange zorgen herhaalde cirkelvormige ritmes voor een levendige, bijna muzikale resonantie in het oog.

Het tastbare oppervlak van het werk onthult nog een andere interesse van Delaunay: architectuur. Door olieverf met cement te mengen, gaf hij het doek een laag reliëf, een verwijzing naar de grootschalige decoratieve opdrachten waaraan hij eind jaren dertig werkte, waaronder muurschilderingen voor de Internationale Tentoonstelling van 1937 in Parijs. Zoals criticus Guillaume Apollinaire opmerkte, werd voor Delaunay “kleur de ideale dimensie”. In dit schilderij wordt kleur niet aangebracht—zij bouwt ruimte.

PS Lees meer over een ander meesterwerk van Robert Delaunay - Ritmes!