Katsukawa Shunsho

Katsukawa Shunshō was een Japanse schilder en graficus in de ukiyo-e-stijl en de belangrijkste kunstenaar van de Katsukawa-school. Shunshō studeerde bij Miyagawa Shunsui, zoon en leerling van Miyagawa Chōshun, beiden even beroemde en getalenteerde ukiyo-e-kunstenaars. Shunshō is vooral bekend vanwege de introductie van een nieuwe vorm van yakusha-e, prenten waarop Kabuki-acteurs zijn afgebeeld. Zijn bijin-ga-schilderijen (afbeeldingen van mooie vrouwen) zijn echter, hoewel minder beroemd, door sommige geleerden “de beste uit de tweede helft van de 18e eeuw” genoemd. Shunshō kwam voor het eerst naar Edo om haiku en schilderkunst te studeren. Hij groeide uit tot een bekend graficus van acteurs en zijn eerste werken dateren uit 1760. Hoewel hij oorspronkelijk lid was van de Torii-school, brak hij hier al snel mee en begon hij zijn eigen stijl, die later de Katsukawa-school zou worden genoemd. Tot zijn leerlingen behoorden de beroemde ukiyo-e-kunstenaars Shunchō, Shun'ei en Hokusai. De meeste acteursprenten van Shunshō zijn in het toen gangbare hoso-e-formaat (33 × 15 centimeter), maar hij maakte ook een groot aantal werken in drieluik- of vijfluik-sets. Wat zijn werk echter echt onderscheidde van dat van eerdere kunstenaars, was de afbeelding van grote portretachtige hoofden en de binnenkant van de kleedkamers van acteurs. Hij was ook een van de eerste pioniers op het gebied van realistische afbeeldingen van acteurs; in de prenten van Shunshō was het, anders dan in de werken van de Torii-school, voor het eerst mogelijk om niet alleen de theaterrol te onderscheiden, maar ook de acteur die die rol vertolkte. Shunshō maakte ook vaak gebruik van het lange en smalle hashira-e-formaat.

Hoewel hij veel gerespecteerde schilderijen van bijin maakte, produceerde hij maar heel weinig prenten met hetzelfde onderwerp. Seirō Bijin Awase Sugata Kagami (Een spiegel die de vormen van mooie vrouwen van de groene huizen weerspiegelt), een gedrukt boek waaraan hij samenwerkte met Kitao Shigemasa, is een van de weinige gedrukte werken met bijin-ga van Shunshō. Zijn schilderijen toonden niet alleen elegant geschilderde vrouwen en mode, maar er werd ook veel aandacht besteed aan de landschapselementen en architectuur van de achtergronden. Hoewel zijn prenten een sterke fascinatie voor de theaterwereld laten zien, suggereren zijn schilderijen juist het tegenovergestelde.