Paul Nadar
Od dziwnego i fascynującego aż po absurdalne i wzniosłe – wszystkie te określenia można odnieść do Guillaume’a-Benjamina-Amanda Duchenne’a de Boulogne. Urodzony w 1806 roku, z wykształcenia był neurologiem. Odniósł znaczące sukcesy, a jego nazwisku przypisuje się kilka ważnych odkryć w tej dziedzinie, m.in. dotyczących przewodnictwa elektrycznego nerwów. Badał choroby układu nerwowego, a niektóre z nich nazwano później jego imieniem, jak choćby dystrofię mięśniową Duchenne’a.
Zainspirowany teorią, według której twarz jest odzwierciedleniem duszy, zaczął zastanawiać się, czy za pomocą prądu elektrycznego można pobudzić mięśnie twarzy, a następnie sfotografować wywołane w ten sposób reakcje. Szybko napotkał jednak szereg problemów technicznych. Samo wywołanie skurczu mięśni za pomocą impulsu elektrycznego było stosunkowo proste, ale jego efekt szybko zanikał.
Wtedy Duchenne znalazł ubogiego szewca cierpiącego na porażenie Bella. Z powodu tej choroby jego twarz zachowywała wywołany impulsem grymas jeszcze przez kilka minut po zastosowaniu prądu – wystarczająco długo, by można było wykonać zdjęcie. W tym celu Duchenne nawiązał współpracę z Paulem Tournachonem (znanym również jako Paul Nadar), który zajął się wykonywaniem licznych fotografii wykrzywionej twarzy pacjenta. Rezultaty opublikowano w pracy Mechanizm ludzkiej fizjonomii (Mécanisme de la physionomie humaine).
Rezultaty wyglądają dość boleśnie, ale eksperyment nie poszedł na marne. Duchenne był w stanie ustalić, które mięśnie kurczą się podczas autentycznego uśmiechu. W fizjologii taki szczery, angażujący również mięśnie wokół oczu uśmiech określa się mianem uśmiechu Duchenne’a. Brak zaangażowania tych mięśni podczas uśmiechania się był przez niektórych badaczy wiązany z określonymi cechami osobowości, choć współczesna nauka nie pozwala na tak proste wnioskowanie o socjopatii na podstawie samego uśmiechu.
Biedny szewc, ze względu na swój stan, podobno nie odczuwał bólu podczas eksperymentu – jego choroba mogła być związana z zaawansowaną kiłą. Tak czy inaczej, nie próbujcie tego w domu.
— Erik