Nieznany Artysta
Alfred wyróżnia się tym, że jest jedynym angielskim królem, któremu oficjalnie nadano przydomek „Wielki” – i tytuł ten jest z pewnością w pełni zasłużony. Urodził się w połowie IX wieku w rodzinie królewskiej zachodnich Saksonów z południowo-zachodniej Anglii i wydawało się mało prawdopodobne, by ten najmłodszy syn miał kiedykolwiek rządzić potężnym i bogatym anglosaskim królestwem Wessex. Kiedy jednak Alfred przejął tron po swoim starszym bracie, Æthelredzie, w 871 r., odziedziczył on królestwo oblegane ze wszystkich stron przez Wikingów. Chociaż nie ma dowodów na to, że Alfred zaplanował zjednoczenie "królestwa Anglików", jego liczne sukcesy militarne stopniowo odwróciły losy wojny przeciwko Duńczykom, którzy w tym czasie byli podzieleni na kilka armii. Alfred zmarł w 899 roku, a ostatecznie jego wnuk, Athelstan, rozszerzył w końcu panowanie Zachodniej Saksonii na większość obszaru będącego dzisiejszą Anglią.
Asser, walijski mnich, napisał pod koniec IX wieku biografię Alfreda, w której opisał go jako pobożnego chrześcijanina o głębokiej miłości do nauki. Przetłumaczył cztery dzieła łacińskie na staroangielski, prawdopodobnie po to, by były one bardziej przystępne dla czytelników świeckich. Niektórzy badacze uważają również, że to właśnie on mógł być autorem „Kroniki anglosaskiej” – niezwykle ważnego dzieła kronikarskiego, z którego historycy korzystają od wieków. Nic dziwnego, że krąży wiele fałszywych legend o Alfredzie – najsłynniejsza z nich opowiada o tym, jak Alfred, uciekając przed Wikingami, schronił się u ubogiej kobiety i, ku jej irytacji, przypadkowo przypalił jej ciastka na ogniu.
„Klejnot Alfreda” otrzymał tę nazwę ze względu na staroangielski napis biegnący wzdłuż obwodu centralnego kryształu: +AELFRED MEC HEHT GEVVYRCAN (tłumaczenie: „Alfred nakazał mnie wykonać”). Został on pierwotnie znaleziony w XVII wieku w hrabstwie Somerset w Anglii, a od tamtej pory uczeni spierają się co do jego przeznaczenia. Wydaje się, że w dolnej części klejnotu znajdował się niegdyś jakiś rodzaj pręta, który rozciągał się w dół, co skłoniło historyków do przypuszczenia, że klejnot mógł stanowić głowicę lub uchwyt „æstelu”, czyli wskaźnika służącego do kierowania wzrokiem czytelnika po stronie książki. Możliwe, że postać pod kryształem górskim miała uosabiać zmysł wzroku. Choć nieco tajemniczy, „Klejnot Alfreda” jest niezwykłym przykładem angielskiej sztuki cloisonné w złocie i jednym z nielicznych przedmiotów, które można prawdopodobnie bezpośrednio powiązać z tym wyjątkowym monarchą.
- Stephanie