William Harnett
Fakt, że martwa natura przedstawiająca skrzypce i smyczek może wywołać zamieszki, z pewnością wydaje się zaskakujący. Jednak właśnie to niemal wydarzyło się w 1886 roku, kiedy Stare skrzypce Williama Harnetta zostały zaprezentowane na Cincinnati Industrial Exposition. Harnett był mistrzem trompe l’œil (z francuskiego „oszukać oko”) – stylu malowania martwych natur, w którym zwykłe przedmioty przedstawiane są z tak niezwykłym realizmem, że widz może odnieść wrażenie, iż są prawdziwe. Policja została wezwana, aby pilnować tego obrazu, najbardziej znanego dzieła Harnetta, przed pełnym emocji tłumem, który chciał zdjąć ze ściany skrzypce i smyczek albo chwycić kopertę!
Harnett urodził się w hrabstwie Cork w Irlandii podczas Wielkiego Głodu i jako niemowlę wyemigrował wraz z rodziną do Stanów Zjednoczonych. Jako młody mężczyzna zarabiał na życie jako grawer wykonujący zdobienia na srebrnych zastawach, jednocześnie uczęszczając do różnych szkół artystycznych i projektowych. W wieku 26 lat ukończył swój pierwszy obraz olejny, Tubka farby i winogrona, a rok później porzucił grawerowanie i zaczął wystawiać swoje obrazy. Podczas dłuższego pobytu studyjnego w Europie wywarły na niego ogromny wpływ fotografie Francuza Adolphe’a Brauna przedstawiające upolowaną zwierzynę, sprzęt myśliwski i poroża zawieszone na fakturowanej ścianie.
Do najważniejszych zasad udanego malarstwa trompe l’œil należy przedstawianie przedmiotów w ich rzeczywistym rozmiarze, wypełnienie nimi całego płótna oraz całkowite ukrycie pociągnięć pędzla. Harnett opracowywał żmudne techniki malarskie dostosowane do każdego przedmiotu, aby osiągnąć jak największy realizm. W przeciwieństwie do tradycyjnych martwych natur z owocami i kwiatami, obrazy Harnetta mają wyraźnie męski charakter, podkreślany przez ciemniejszą paletę barw i przedmioty takie jak fajki, książki czy przybory do pisania. Zamiast układać je na stole, artysta często wybierał kompozycję pionową, zawieszając przedmioty na surowych, nieheblowanych drzwiach. Rzeczy, które malował Harnett, nie były błyszczące, wystawne ani nowe – były to raczej zwyczajne, mocno zużyte przedmioty.
W latach 80. XIX wieku w Stanach Zjednoczonych rozwinęło się poczucie nostalgii w odpowiedzi na rewolucję przemysłową oraz coraz większą dostępność produkowanych maszynowo i sprzedawanych na masową skalę towarów. Tempo życia się zmieniało, a wraz z nim pojawiała się tęsknota za prostszymi czasami. Harnett znakomicie uchwycił to uczucie, malując zużyte fajki, podarte gazety czy zardzewiałe podkowy. Jego obrazy, choć bardzo popularne, zazwyczaj wystawiano w tawernach, bankach i hotelowych holach, ponieważ nie były wówczas uznawane za sztukę piękną.
— Martina