Puk

Jedną z najwybitniejszych rzeźbiarek XIX w. była Harriet Goodhue Hosmer. Znana ze znakomitych monumentalnych rzeźb przedstawiających bohaterki literackie i historyczne, przeciwstawiła się tradycyjnym rolom, robiąc karierę jako odnosząca sukcesy neoklasycystyczna rzeźbiarka. 

Hosmer wychowywała się w Watertown w Massachusetts pod opieką ojca, lekarza, który zachęcał ją do intensywnej aktywności fizycznej w następstwie śmierci jej matki oraz trójki rodzeństwa, którzy zmarli na gruźlicę. Harriet stała się wprawną wioślarką, wrotkarką i dżokejką, jednocześnie wykazując zdolności w modelowaniu z gliny. Wyruszyła także w samotną podróż przez dzikie tereny zachodnich Stanów Zjednoczonych, spotykając po drodze indian z plemienia Dakotów i przeciwstawiając się tym samym stereotypom na temat kobiet w tamtym okresie.

Mistrzowskie opanowanie ludzkiej anatomii jest niezbędne dla artystów i rzeźbiarzy, jednak kobiety nie miały wstępu na lekcje z nagimi modelami, na które uczęszczali mężczyźni. Dlatego też Hosmer zapisała się na studia medyczne, gdzie mogła uczestniczyć w lekcjach anatomii. W 1852 roku, zachęcona przez aktorkę Charlotte Cushman, artystka przeprowadziła się z nią do Rzymu, gdzie została uczennicą brytyjskiego artysty Johna Gibsona. Hosmer mieszkała w kolonii ekspatriantów razem z innymi artystami i pisarzami. Założyła też własną działalność i poprzez sprzedaż swoich prac była w stanie osiągnąć pełną niezależność finansową. 

Puk (1855) uwiecznia rozkosznego duszka z szekspirowskiej komedii Sen nocy letniej. Zamiłowanie artystki do detali widoczne jest w delikatnej strukturze czarodziejskich skrzydeł oraz znakomitych detalach cokołu-grzyba, na którym siedzi Puk. Duszek trzyma w podniesionym ręku żuka, przygotowując się do rzucenia nim w nic niepodejrzewającą driadę. Rzeźbę tę zakupił Książę Walii, czego skutkiem był wzrost zainteresowania i sprzedaży. Artystka stworzyła ponad 30 replik Puka wychodząc naprzeciw popytowi, przez co rzeźba ta stała się jej największym sukcesem finansowym.

Oprócz sławy jako XIX-wieczna rzeźbiarka, Hosmer znana była też jako feministka, poszukiwaczka przygód, wolny duch i przedsiębiorczyni. Jej ostatnim dziełem była rzeźba królowej Izabeli Hiszpańskiej, wykonana na zlecenie miasta San Francisco. Hosmer zmarła w wieku 77 lat w Watertown w Massachusetts, gdzie narodziła się jej kariera artystyczna.

- Heidi Weber