Wróżka z żołnierzami by Valentin de Boulogne - ok. 1620 - 149,5 x 238,4 cm Wróżka z żołnierzami by Valentin de Boulogne - ok. 1620 - 149,5 x 238,4 cm

Wróżka z żołnierzami

farby olejne na płótnie • 149,5 x 238,4 cm

  • Valentin de Boulogne - before 3 January 1591 - 19 August 1632 Valentin de Boulogne

    ok. 1620

Valentin de Boulogne (1591-1632) był francuskim malarzem i jednym z najbardziej oddanych uczniów Caravaggia. Był bardzo zdolnym artystą, który wykorzystując techniki, których nauczył go Caravaggio, stworzył swój własny, unikalny styl wykraczający poza realizm. 

Niewiele wiadomo o wczesnym życiu de Boulogne'a, a pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1620 roku z Włoch, gdzie uczył się malarstwa pod opieką francuskiego artysty Simona Voueta. Styl Caravaggia miał duży wpływ na de Boulogne'a, który tak jak jego mistrz malował bezpośrednio upozowanych modeli odgrywających sceny z codziennego życia: korzystających z przyjemności grania w karty, słuchania muzyki czy picia w tawernach. Było to odejściem od powszechnie uznawanych norm i tradycji Rafaela i Michała Anioła. Zarówno Caravaggio, jak i de Boulogne używali techniki chiaroscuro, by pogłębić dramatyczność przedstawianych scen - było to charakterystyczne dla tenebryzmu, popularnego w malarstwie barokowym i rozpowszechnionego przez Caravaggio. 

Przykładem tego, jak de Boulogne prześcignął Caravaggia w swoim kunszcie, jest technika, której używa we Wróżce z żołnierzami - sprawia ona, że widz zostaje wciągnięty do obrazu. Na tym obrazie grupa młodych żołnierzy zbiera się wokół stołu, gdzie jednemu z nich wróżka odczytuje przyszłość z dłoni. Za nią znajduje się szemrany charakter będący w trakcie okradania kobiety. Sugestywnie unosi palec do ust, uciszając obserwatorów obrazu. Małe dziecko idzie za jego przykładem, okradając niespodziewającego się złodzieja. Poprzez przedstawienie postaci plecami do widza malarz wywołuje w nim poczucie osobistej obecności w tym pokoju. Brak podłogi pozwala widzowi być aktywnym uczestnikiem sceny, stojącym bądź siedzącym na tym samym poziomie, co pozostałe postacie. Silny kontrast między światłem i cieniem z dodatkiem efektu reflektora tworzy obraz dramatyczny i intensywny w odbiorze. Na tym obrazie widzimy również inną, często używaną przez de Boulogne'a technikę - rozwinięcie przestrzeni obrazu poza ramę, tak aby widz czuł się częścią sceny.

Valentin de Boulogne był sławny we Włoszech, natomiast jego dzieła chętnie kolekcjonowano we Francji, gdzie zostały wybrane do ozdobienia sypialni króla Ludwika XIV w Wersalu. Przetrwała kolekcja jego prac składa się z około 75 obrazów. Zaskakująco, de Boulogne nigdy nie miał samodzielnej wystawy aż do 2016 roku, kiedy jego kolekcja była przedstawiona w Metropolitan Museum of Art.

- Heidi Werber