Adah Isaacs Menken jako Mazepa

W poprzednich artykułach badałem kwestię „Kim jestem?”, przyglądając się między innymi Virginii Oldoini. Czy portrety wyrażają naszą tożsamość czy tylko sposób, w jaki sami siebie postrzegamy? Dziś chciałbym rozszerzyć te poszukiwania o kobietę, która utrzymywała swoje prawdziwe imię w pilnie strzeżonej tajemnicy. Stała się znana jako Adah Isaacs Menken (1835-1868). Kiedy o niej czytam, mam niejasne wrażenie, że ona sama nie była zbyt pewna kim i czym jest. Chciała być znana z pisania, a stała się najlepiej zarabiającą aktorką swoich czasów.

Przez całe życie stworzyła tyle opowieści o swoim pochodzeniu, że nawet dziś nie możemy być w 100% pewni jaka jest prawda. Po raz pierwszy opublikowała swoje prawdziwe nazwisko jako Marie Rachel Adelaide de Vere Spenser w Bordeaux we Francji. Twierdziła też, że naprawdę nazywa się  Dolores Adios Los Fiertes. Współczesne badania sugerują, że mogła się urodzić jako Ada C. McCord w Memphis w stanie Tennessee, co nie wyklucza pozostałych miejsc i imion.

Całe jej życie kręciło się wokół „Kim jestem?”. Od lutego 1855 roku, przez krótki okres była żoną muzyka G. W. Kneassa. Zaledwie rok później wyszła za mężczyznę, którego nazwisko przyjęła - Alexandra Isaaca Menkena. Był wyznawcą judaizmu reformowanego, a Adah stworzyła swoje żydowskie korzenie bazując na jego dziedzictwie i swoich studiach nad judaizmem. W tym też czasie zaczęła pracować jako aktorka w Nowym Jorku i San Francisco. Opublikowała również kilka swoich wierszy, ale nie zostały one dobrze przyjęte. Jako aktorka stała się celebrytką, choć tak naprawdę chciała zostać pisarką. 

Zaczęła nosić falowane, krótkie włosy w męskim stylu, kultywując artystyczny i androgyniczny wygląd. Powoli tworzyła swój własny wizerunek przy użyciu nowoczesnych mediów, takich jak fotografia. 

W 1859 roku poślubiła swojego trzeciego męża, Johna C. Sheenana. Szybko wyszło na jaw, że nie dopełniła jeszcze wszystkich procedur rozwodowych z Menkenem, przez co oskarżono ją o bigamię. W końcu jej rozwód z Menkenem się uprawomocnił, ale małżeństwo z Sheenanem również szybko się rozpadło. Po roku byli już rozwiedzeni. Przez pewien czas poświęciła się pisaniu poezji.Chociaż opublikowała kilka z nich, nie odniosły one wielkiego sukcesu. Po kilku innych mężczyznach w swoim życiu zdecydowała się na rolę, która uczyniła ją sławną. Była to tytułowa (w tym przypadku męska) rola w melodramacie „Mazepa”. W kulminacyjnym momencie sztuki jej postać została rozebrana, przywiązana do konia i wyprowadzona poza scenę. Początkowo do wykonania tego wyczynu użyto manekina, ale ona nalegała, by zrobić to sama. Ubrana w cielisty trykot, w towarzystwie żywego konia, i wydająca się naga, wzbudzała sensację.  

Po czwartym i piątym małżeństwie przenosiła się kolejno do Paryża i Londynu. Adah wywoływała furorę i szokowała romansami, w tym z Alexandrem Dumas (który był od niej dwukrotnie starszy). Później zachorowała, co uniemożliwiło jej dalszą pracę. Gdy zaczęła popadać w ubóstwo, pisała  do przyjaciela: „Jestem stracona dla sztuki i życia. Jednak, gdy już nic się nie da zrobić, czyż nie zakosztowałam w życiu więcej, niż większość kobiet dożywających setki? Uczciwie więc, bym udała się tam, gdzie udać się muszą starcy.” Zmarła w Paryżu i została pochowana na Cimetière Montparnasse. Moim zdaniem jej portrety ostatecznie nie ujawniły jej tożsamości. 

 - Erik

Gdybyście chcieli przypomnieć sobie wspomniane zdjęcia Virginii Oldoini, zajrzyjcie do artykułu "Virginia Oldoini, gwiazda wczesnej fotografii" w naszym internetowym magazynie DailyArt Magazine.