Zagłada Pompei i Herkulanum by John Martin - 1822 r. - 161,6 x 253 cm Zagłada Pompei i Herkulanum by John Martin - 1822 r. - 161,6 x 253 cm

Zagłada Pompei i Herkulanum

olej na płótnie • 161,6 x 253 cm

  • John Martin - July 19, 1789 - February 17, 1854 John Martin

    1822 r.

Do erupcji Wezuwiusza, która zniszczyła Pompeje i Herkulanum, doszło tego dnia w 79 r.n.e. Zginęły wówczas tysiące ludzi, jednak dokładna liczba nie jest znana. Oba miasta zostały odkopane w XVIII wieku, co odcisnęło olbrzymi ślad na ówczesnej sztuce i kulturze. Erupcja zachowała chwilę z życia obywateli Rzymu, przemieniając Pompeje i Herkulanum w najważniejsze stanowiska archeologiczne na świecie.

Przerażająca erupcja Wezuwiusza została tu odmalowana przez Johna Martina na wielkim, pełnym kolorów obrazie olejnym. Scena widziana z punktu obserwacyjnego w Stabiae, na drugim brzegu Zatoki Neapolitańskiej, przepełniona jest chaosem desperackiej ucieczki przed żywiołem. W tle widać spływające lawą Herkulanum, zaś w części przedstawiającej Pompeje zauważyć można słynne budynki Teatru Wielkiego i Bazyliki. Wezuwiusz groźnie wznosi się w tle, uchwycony na wczesnym etapie erupcji, z lawą rzucającą na krajobraz czerwony poblask. Niebo jest zasnute chmurami popiołu przecinanymi ostrzami błyskawic.

Obraz po raz pierwszy został wystawiony jako centralne dzieło indywidualnej wystawy Martina w Egyptian Hall na Piccadilly w Lohndynie w 1822 roku. Była to hala handlowa słynąca ze swoich eklektycznych atrakcji, takich jak właśnie Hala Egipska, wystawa poświęcona Laponii (na której oglądać można było między innymi renifery i ludzi w tradycyjnych strojach), wystawa egzotycznych zwierząt zatytułowana „Groza Indii” oraz Muzeum Historii Naturalnej Afryki. W tym kontekście apokaliptyczne dzieło Martina pomogło ugruntować jego pozycję w oczach publiczności jako mistrza epickich scen katastroficznych. Ówcześni krytycy wykazywali jednak mniejszy entuzjazm, niejednokrotnie opisując to dzieło jako raczej sztukę sensacyjną, a nie poważną.

P.S. Zjawiska naturalne mogą być dla artystów niesamowitym źródłem inspiracji. Zobaczcie, co się stanie, gdy romantyzm spotka się z erupcją. Oto najlepsze obrazy ukazujące wulkany! A jeszcze inne przedstawienie wulkanu znajdziecie w naszym najnowszym zestawie pocztówek, Pejzaże. Odwiedźcie nasz sklep i cieszcie się urodzinową wyprzedażą! :)