Τοπίο με ποτάμι και δύο μορφές

Το 1918, ο Φελίξ Βαλόττον άρχισε να χρησιμοποιεί τον όρο «συνθετικό τοπίο» (paysage composé) για έναν νέο τύπο έργων: τοπία που δεν δημιουργούνταν από άμεση παρατήρηση της φύσης, αλλά από τη μνήμη και τη φαντασία. Ο συγκεκριμένος πίνακας ανήκει σε αυτή τη σειρά και σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στην καλλιτεχνική του πορεία.

 

Ο Βαλόττον άντλησε έμπνευση από το έργο του Νικολά Πουσέν, Τοπίο με τον Διογένη που πετά το Kύπελλό του, το οποίο θαύμαζε στο Μουσείο του Λούβρου. Όπως σημείωσε στο ημερολόγιό του, έθεσε στον εαυτό του την πρόκληση να δημιουργήσει ένα τοπίο «χωρίς κανενός είδους τεκμηρίωση», βασιζόμενος αποκλειστικά στην αμυδρή ανάμνηση της σύνθεσης του Πουσέν. Το εγχείρημα τον γοήτευσε, αν και παραδεχόταν ότι ένιωθε περιορισμένος από τα όρια της μνήμης, γράφοντας πως το «απόθεμα μορφολογικών προτύπων» που διέθετε δεν του φαινόταν επαρκές.

 

Ακολουθώντας τη κλασική δομή του Πουσέν, ο Βαλόττον οργάνωσε τη σύνθεση με λόφους καλυμμένους από δέντρα στις δύο πλευρές ενός ελικοειδούς ποταμού, ενώ μικρές ομάδες σπιτιών διαμορφώνουν το τοπίο. Ωστόσο, αντί να απεικονίσει τον αρχαίο φιλόσοφο Διογένη και τον σύντροφό του σε πρώτο πλάνο, τους αντικατέστησε με δύο σύγχρονους πεζοπόρους, μεταφέροντας διακριτικά ένα ιδεατό τοπίο του 17ου αιώνα σε ένα νεότερο, σύγχρονο περιβάλλον.