با فرمهای برنده و قلمخورد و سطوح رنگ و نقشِ تخت و یکدست، اثر "طبیعت بیجان" انرژی بصری تابلوهای جسورانه و مدرن فرناند لژه در دوره پختگی او را به نمایش میگذارد. این اثر که در سال ۱۹۲۷ خلق شده، بازتاب تعهد پایدار او به نابگرایی (پوریسم) است؛ زیباییشناسیای که لو کوربوزیه و آمده اوزنفن پیش بردند و وضوح، منطق و نظمی خردگرایانه را در پی هنری ماندگار و ریشه گرفته از جهان مادی مدرن ستایش میکرد. لژه، جذب این اصول (به ویژه باور به بنیادی بودن نظم در آفرینش هنری) شد و با این جنبش همسو گشت، به مجله "روح نو" کمک کرد و در سال ۱۹۲۴ همراه با اوزنفن "آکادمی هنر مدرن" را بنیان نهاد. هرچند اندیشههای پوریستی بر بخش عمدهای از آثار لژه تاثیر گذاشت، اما در طبیعتبیجانهای او از میانه دهه ۱۹۲۰ بیانی به ویژه نیرومند یافت؛ جایی که او از طریق ترکیببندیهایی سنجیده، به کاوش روابط میان فضا و مقیاس، و نیز فرمهای ارگانیک و مکانیکی پرداخت.
لژه در این آثار، به تعادلی استوار و معماریگونه دست یافت و با چیدمانی آگاهانه از اشیاء روزمره، کشمکشی بصری آفرید. این فرمها که از جهان صنعتی و شهری زمانه او گرفته شدهاند، در فضایی مبهم از صفحه تصویر ساده، منفک و عظیمنمایی شدهاند. در "طبیعت بیجان"، لژه گروهی از عناصر شناخته شده -یک ماهی تولیدی، یک نقاله زاویهیاب و خطکش، و تندیس سنگی زنی با موهای آراسته به سبک کلاسیک- را در ترکیبی پیچیده و چندبخشی گرد میآورد. گروهبندی مشابهی در دو نقاشی دیگر از همان سال دیده میشود که در آنها نیز ماهی و نقاله حضور دارند، اگرچه در جایگاهی معکوس. در اینجا، ماهی با نقش شطرنجی قرمز و سفیدش حال و هوایی "آرت دکو" (هنر تزیینی) مییابد، حال آنکه خطکش قرار گرفته در مرکز، مضمون اندازهگیری دقیق را مطرح میکند.
نقاله که در زاویهای باز از مرکز بوم آویخته، شکلی پرچموار یا پیکانگونه میسازد و نگاه بیننده را در طول ترکیببندی هدایت میکند. هندسه تند و تیز و علائم ریتمیک و نردبانگونه آن در تقابلی شدید با تندیس نرم و حجمپردازی شده سمت راست قرار میگیرد - که تنها شیء نمایش داده شده با سایهروشنهای ظریف است. این فرم پیکانگونه که میان تندیسی باستانی و یک طعمه ماهیگیری آشکارا مدرن جای گرفته، شاید اشارهای است مفهومی به پیوند سنت و طراحی مدرن و حاکی از آن که اصول شکلدهنده یکی میتواند دیگری را نیز آگاه سازد.
پ.ن: آثار هنری خیرهکننده طبیعتبیجان بیشتر را در مجموعه ۵۰ کارتپستال "خوراکیها و نوشیدنیها" کاوش کنید - حالا با ۱۵٪ تخفیف!
پ.ن۲: یک نقاله و خطکش - این طبیعت بیجان ابزار ریاضی را درست در مرکز خود جای داده! آیا از دیدن این عناصر در نقاشی شگفتزده شدهاید؟ خب، نباید باشید، چرا که هنر و ریاضیات پیوندی تنگاتنگ دارند!