لی‌لی با گرد‌گیر دستی پردار

اثر امروز را به لطف موزه هنر بازل معرفی می‌کنیم؛ جایی که تا ۲ اوت ۲۰۲۶ می‌توانید آن را در نمایشگاه «نخستین همجنس‌گرایان: زایش هویت‌های نو، ۱۸۶۹–۱۹۳۹» ببینید. این نمایشگاه با نگاهی چندوجهی به جوامع کوئیر، چهره‌نگاره‌های صمیمی، انتخاب‌های جسورانه‌ی زندگی، امیال رمزگذاری‌شده و درهم‌تنیدگی‌های استعمار می‌پردازد.

تاریخ همجنس‌گرایی پیوندی نزدیک با برداشت‌های انسان از جنسیت داشته است. در نخستین نظریه‌ها، گرایش به همجنس نتیجه‌ی «وارونگی روح» دانسته می‌شد؛ برای مثال، وجود «روحی زنانه» در بدن یک مرد. حدود چهل سال پس از آن‌که واژه‌ی «همجنس‌گرا» نخستین‌بار در سال ۱۸۶۹ م. به‌صورت چاپی منتشر شد، نخستین اصطلاحات مربوط به افراد ترنس نیز پدیدار شدند؛ یعنی افرادی که هویت جنسیتی‌شان با جنسی که هنگام تولد به آن‌ها نسبت داده شده، همخوانی ندارد. در این دوره، شیوه‌های تازه‌ای برای نام‌گذاری و درک هویت شکل گرفت و به‌تدریج گرایش جنسی و هویت جنسیتی به‌عنوان دو مفهوم مستقل از یکدیگر شناخته شدند.

لی‌لی با گردگیر دستی پردار، اثر هنرمند دانمارکی، گردا وگنر، همسر او، لی‌لی البه، را در حالی نشان می‌دهد که گردگیری پردار در دست دارد. البه یکی از نخستین افرادی بود که تحت جراحی‌های تأیید جنسیت قرار گرفت. هویت قانونی او به‌عنوان یک زن به رسمیت شناخته شد و در پی آن، ازدواجش با گردا وگنر نیز فسخ شد؛ زیرا در آن زمان، ازدواج میان افراد هم‌جنس از نظر قانونی مجاز نبود.

پ.ن. داستان منحصربه‌فرد لیلی البه و گردا وگنر را از خلال نقاشی‌هایشان کشف کنید!

پ.ن۲. آثار گردا وگنر در هر دو مجموعه‌ی ۵۰ کارت‌پستال آثار هنرمندان زن ما گنجانده شده است؛ مجموعه‌هایی که هنرمندان زن پیشگام و سهم برجسته‌ی آن‌ها در تاریخ هنر را معرفی می‌کنند.