Boslandschap bij maanlicht met wateroppervlak en figuur bij de deur van een huisje by Thomas Gainsborough - 1781-82 - 27.9 x 33.7 cm Boslandschap bij maanlicht met wateroppervlak en figuur bij de deur van een huisje by Thomas Gainsborough - 1781-82 - 27.9 x 33.7 cm

Boslandschap bij maanlicht met wateroppervlak en figuur bij de deur van een huisje

Transparante olieverf op glas • 27.9 x 33.7 cm

  • Thomas Gainsborough - 1727 - 2 augustus2, 1788 Thomas Gainsborough

    1781-82

Thomas Gainsborough, geboren in Suffolk in 1727 (overleden in 1788), was een Engelse landschaps- en portretschilder. Hij was één van de oprichters van de Royal Academy en werd in zijn vroege jaren beïnvloed door William Hogarth en later door Anthony van Dyck (vooral bekend om zijn portretten van Charles I van Engeland). Hij verhuisde in 1759 naar Bath en van daaruit in 1774 naar Londen. Hier ontwikkelde hij in de jaren 1780 zijn techniek om op glas te schilderen en deze met behulp van een apparaat, dat hij een showbox noemde, van achter met kaarsen te verlichten, waardoor een lichtgevend effect ontstond dat bijzonder geschikt was voor nachtelijke taferelen. De geschilderde transparante kunstwerken werden aan de voorkant van de doos bekeken door een kijkgat met een vergrootglas. Het gecombineerde resultaat van compositorische elementen en achtergrondverlichting creëerde een dramatische weergave van licht zoals we het in de werkelijkheid zouden kunnen zien.

Dit schilderij, dat zich 's nachts afspeelt, toont een klein huisje bij een vijver, dat tot leven wordt gebracht door licht dat door het raam en de open deuropening schijnt. Het lijkt alsof we worden verwacht: er staat een figuur in de deuropening te wachten om ons uit te nodigen in wat eruitziet als een gezellig en warm huisje. Het is moeilijk te zeggen of de witte pluim boven de schoorsteen, deel uitmaakt van de lucht of eerder rook van een vuur is, maar ik denk dat het laatste het geval is. Het omringende bos is geschilderd met snelle, afgebakende strepen die nogal impressionistisch lijken voor die tijd. Een volle maan glinstert links door de bomen.

Gainsboroughs 'showbox' bestaat nog altijd en wordt bewaard in het Victoria en Albert Museum in Londen, samen met een aantal andere overgebleven transparante schilderijen.

- Sarah Mills