Melancholie

Voor de komende vier zondagen presenteren we de meesterwerken van Statens Museum voor Kunst :) Veel plezier!

Met alleen een stok als hulpmiddel, proberen drie naakte jongens een spel te spelen, met als doel een grote bal door een hoepel te gooien.

Een gevleugelde vrouw, in gedachten verzonken, splijt een stok, kennelijk bezig met het maken van een nieuwe hoepel.

Door verwijzing naar een soortgelijke figuur in een prent van Albrecht Dürer, wordt de zittende vrouw geïnterpreteerd als een personificatie van Melancholie, een van de vier temperamenten. Renaissance-geleerden geloofden dat de wereld was opgebouwd uit een systeem van overeenkomsten. Melancholie werd geassocieerd met Saturnus, de winter, de draak, het lood en de aarde.

De andere drie waren het cholerische, het sanguinische en het flegmatische temperament. Elk van deze temperamenten kwam overeen met andere elementen, metalen, dieren en seizoenen. In Cranachs schilderij lijkt melancholie gekoppeld te zijn aan iets negatiefs: buiten vindt in een zwarte wolk een demonische heksenrit plaats.

Misschien weerspiegelt Cranach's Melancholie de perceptie van zijn vriend Maarten Luther, die melancholie beschouwde als een 'bad van satan' dat bestreden moet worden met 'geestelijke vreugde' en geloof in het Woord van God. Hoe dan ook, het raadselachtige karakter van Cranachs schilderij laat ruimte voor individuele interpretatie.