Ernst Ludwig Kirchner
Het schilderij van Ernst Ludwig Kirchner dat we vandaag presenteren, is gemaakt in 1910. Een meisje zit ontspannen op de bank met een kat naast haar. Ze draagt een gestreept shirt, warme sokken en pantoffels. We krijgen sterk de indruk dat we naar het meisje in een alledaags tafereel kijken.
Net als zijn collega-kunstenaars van Die Brücke, een groep Duitse expressionistische kunstenaars die in 1905 in Dresden werd opgericht, koos Kirchner er bewust voor om niet met professionele modellen te werken - die namen vaak kunstmatige en stereotiepe poses aan. Maar naar wie kijken we in deze afbeelding? En hoe natuurlijk is deze situatie eigenlijk? Lange tijd werd aangenomen dat het afgebeelde kindmodel Marcella heette, hoewel daar geen sluitende bronnen voor zijn.
Een ander kindmodel is echter wel bekend: Lina Franziska Fehrmann, die in 1900 als een van twaalf kinderen werd geboren in een arbeidersgezin in Dresden. Franziska maakte in 1909, toen ze nog maar acht jaar oud was, kennis met de Brücke-kunstenaars. Ze verscheen onder haar bijnaam Fränzi in een aantal werken van Kirchner, Erich Heckel en Max Pechstein. Het is bekend dat de Brücke-groep met verschillende kindmodellen werkte. De exacte identiteit van de Artieste (Artistin) blijft tot op vandaag onduidelijk.
In de kunsthistorische literatuur is herhaaldelijk benadrukt dat de Brücke-kunstenaars de voorkeur gaven aan de authenticiteit en het gemak van de poses en het charisma van de kindmodellen. Er komt echter steeds meer kritiek op de ongelijke machts- en genderverhoudingen tussen volwassen mannen van 20 tot 30 jaar en deze zeer jonge meisjes.
In 2025 viert het Brücke-Museum in Berlijn het 120-jarig bestaan van Die Brücke met een grote tentoonstelling. Op 7 juni 1905 kwamen vier jonge architectuurstudenten in Dresden bijeen om de kunstenaarsgroep op te richten. Ernst Ludwig Kirchner, Erich Heckel, Karl Schmidt-Rottluff en Fritz Bleyl hadden geen artistieke opleiding genoten, maar waren vastbesloten om samen een revolutie in de kunst teweeg te brengen.
PS Lees meer over de kunst van Ernst Ludwig Kirchner, een van de grondleggers van het expressionisme!
PPS De voorverkoop van onze prachtige kalenders voor 2026 loopt ten einde. Als je nog geen exemplaar hebt, bestel ze dan nu! :)