Paul Cézanne
De kunst van Cézanne was nog steeds zeer omstreden toen de Nationalgalerie in Berlijn dit schilderij aankocht. Amper twee jaar voordien had de Franse regering twee van zijn werken aanvaard als onderdeel van de schenking van Caillebotte, maar drie andere afgewezen.
Cézanne pendelde lange tijd heen en weer tussen zijn geboorteplaats, Aix-en-Provence, en Parijs, hoewel hij ook in verschillende steden in Île-de-France verbleef. Camille Pissarro woonde in Pontoise, ten noordwesten van Parijs. Cézanne bracht hem daar meerdere malen een bezoek. Het eerste in 1872, het laatste van mei tot oktober 1881. Hun samenwerking stimuleerde hem in de richting van lichte, impressionistische kleuren: „Misschien gaan we allemaal terug naar Pissarro”, zou hij later zeggen. De oudere schilder bracht hem ook tot die helderheid en rust die het schilderij uitstraalt. En dit ondanks de buitengewoon nauwkeurige weergave van de molen, wat blijkt uit oude afbeeldingen van de Moulin des Etannets aan de rue des Deux Ponts. Het is een van de vele molens in dat gebied die voor hun bestaan afhankelijk waren van de graanhandel. De vlakke witte huizen op de achtergrond zorgen voor een sober effect. Tegelijkertijd is er een geometrische orde die het gehele beeldvlak omvat. De compositie wordt bepaald door strakke horizontale en verticale lijnen die elkaar kruisen.
Ondanks onderbrekingen lijken deze over het gehele schilderij parallel te lopen. Als je het schilderij nauwkeuriger bekijkt, blijkt echter dat ze in de onderste helft van het schilderij, dat wil zeggen op de voorgrond, steeds meer afhellen naar diagonalen. Het kleurenpalet varieert van groentinten tot luchtig blauw en oker. Elke penseelstreek staat op zichzelf — kort en recht, gebogen of zelfs gekruld. Daardoor bedekt de verf de doekpreparatie niet volledig. De bleke, immateriële kwaliteit van de ondergrond wordt zo een essentieel onderdeel van het werk.
We presenteren dit meesterwerk met dank aan de Alte Nationalgalerie, waar je het tot en met 27 september 2026 kunt bekijken in de tentoonstelling Cassirer en de doorbraak van het impressionisme. Paul Cassirer was een van de belangrijkste kunsthandelaren van zijn tijd. Moet je zien als je in Berlijn bent!
PS Laten we Paul Cézanne eens nader bekijken aan de hand van 10 schilderijen!
PPS Onze kalenders voor 2027 zijn nu in voorverkoop verkrijgbaar met 15% korting op een beperkt aantal exemplaren. Wacht niet te lang! :)