We zijn bezig een nieuwe wereld te scheppen

Gisteren was het de verjaardag van de wapenstilstand die in 1918 een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog – een herdenkingsdag in een groot deel van de wereld, en een passend moment om dit schilderij eens nader te bekijken.

De optimistische titel staat in schril contrast met Paul Nash’s weergave van een door de Eerste Wereldoorlog getekend landschap, met granaatkraters, aarden wallen en kale boomstronken. Het is Nash’s eerste grote schilderij en zijn beroemdste werk. Het wordt beschouwd als een van de beste Britse schilderijen van de 20e eeuw en vergeleken met Picasso’s Guernica. Het werk behoorde tot de eerste olieverfschilderijen die Nash maakte. Het was gebaseerd op zijn pen-en-inkttekening uit 1918, Zonsopgang, Inverness Copse, die de overblijfselen laat zien van een kleine groep bomen bij Inverness Copse, in de buurt van Ieper in België.

Nash had zich kort na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog aangemeld bij de Artists’ Rifles. Hij werd ondergebracht bij het Hampshire Regiment en werd naar het front bij Ieper gestuurd. Hij koesterde een hartstochtelijke liefde voor de natuur en keek met afschuw naar de verwoesting die de oorlog had aangericht. In 1917 keerde Nash terug naar Engeland nadat hij bij een val in een loopgraaf meerdere ribben had gebroken. Kort daarna vond de Slag bij Passendale plaats, waarbij 200.000 Britse soldaten omkwamen of gewond raakten. Nash drong er bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken op aan om als officiële oorlogskunstenaar naar het front te mogen terugkeren. Hij schreef aan zijn vrouw Margaret: „Ik ben niet langer een kunstenaar... Ik ben een boodschapper die het nieuws van de strijdende mannen zal overbrengen aan degenen die willen dat de oorlog voor altijd voortduurt...”

PS Nash was niet de enige kunstenaar die de Eerste Wereldoorlog uit de eerste hand meemaakte. Maak kennis met vijf kunstenaars die tijdens de oorlog als soldaat dienden.