Dama z łasiczką

15 kwietnia 1452 roku urodził się Leonardo da Vinci. Czas świętować :)

Dama z gronostajem to absolutne arcydzieło. Portret przedstawia Cecilię Gallerani, namalowaną w czasie, gdy była kochanką Ludovica Sforzy, księcia Mediolanu, a Leonardo pracował w służbie księcia. Leonardo namalował tylko cztery portrety kobiet – pozostałe to Mona Lisa, Ginevra de’ Benci i La belle ferronnière.

Cecilia Gallerani pochodziła z dużej rodziny, która nie była ani bogata, ani szlachetna. Jej ojciec przez pewien czas służył na dworze księcia. W chwili namalowania portretu miała około 16 lat i była znana ze swej urody, wykształcenia i talentu poetyckiego. W wieku około sześciu lat poślubiła młodego szlachcica z rodu Viscontich, lecz w 1487 roku złożyła pozew o unieważnienie małżeństwa z nieujawnionych powodów, a wniosek został uwzględniony. Cecilia została kochanką księcia i urodziła mu syna, mimo że 11 lat wcześniej Ludovico poślubił inną kobietę, Beatrycze d’Este. Beatrycze została zaręczona z księciem w wieku 5 lat, a poślubiła go w 1491 roku, mając 16 lat. Po kilku miesiącach odkryła, że książe nadal spotyka się z Cecilią i zmusiła go do zerwania związku, wydając ją za lokalnego hrabiego o imieniu Bergamino.

Istnieje kilka interpretacji znaczenia gronostaja na portrecie. Gronostaj, czyli łasica w zimowej sierści, był tradycyjnym symbolem czystości, ponieważ wierzono, że woli stanąć twarzą w twarz ze śmiercią, niż pobrudzić swoje białe futro.

Dla Ludovica il Moro gronostaj miał także osobiste znaczenie – w 1488 roku należał do Zakonu Gronostaja i używał go jako osobistego emblematy. Biorąc pod uwagę, że Gallerani urodziła syna uznanego przez Ludovica w maju 1491 roku, a także skojarzenie łasic z ciążą w kulturze włoskiego renesansu, możliwe jest również, że zwierzę symbolizowało ciążę Cecilii.

Do 2014 roku sądzono, że w kompozycji da Vinciego gronostaj zawsze był obecny, ale trzyletnie badania wykazały, że włoski artysta namalował obraz nie w jednym, lecz w trzech wyraźnie odróżniających się etapach. Pierwsza wersja była prostym portretem, bez zwierzęcia. W drugiej próbie artysta umieścił małego szarego gronostaja. W trzecim, ostatecznym etapie, zwierzę zostało przekształcone w dużego, białego gronostaja.

Potrzebujemy Waszej pomocy – potrzebujemy 20 000 USD na stworzenie nowej wersji DailyArt dla urządzeń z systemem Android. Find out more here. Dziękujemy!

– Zuzanna