Kelnerki z Indii Zachodnich by Eva Frankfurther - około 1955 Kelnerki z Indii Zachodnich by Eva Frankfurther - około 1955

Kelnerki z Indii Zachodnich

olej na papierze •

  • Eva Frankfurther - 1930 - 1959 Eva Frankfurther

    około 1955

Eva Frankfurther urodziła się w 1930 roku w zasymilowanej żydowskiej rodzinie w Berlinie. W 1939 roku, jeszcze jako dziecko, przybyła do Anglii jako uchodźczyni. Po wojnie studiowała w St Martin’s School of Art (1946–1951), gdzie jej kolegami z roku byli m.in. Frank Auerbach i Leon Kossoff. Po ukończeniu studiów, już rozczarowana środowiskiem artystycznym, ale zdecydowana na niezależne życie, pracowała wieczorami jako ekspedientka i pomoc kuchenna w Lyons Corner House przy Piccadilly, a w ciągu dnia malowała. To właśnie tam, w miejscu o dużej rotacji ludzi, wśród wielu pracowników migrujących, znalazła – jak sama pisała – „nieograniczony materiał w postaci ludzkich istot”, który wystarczył jej na kolejne pięć lat twórczości. W tych pionierskich portretach nowych społeczności imigranckich jej malarstwo nabiera również funkcji dokumentalnej, rejestrując początki wielokulturowej Wielkiej Brytanii. „West Indian, Irish, Cypriot and Pakistani immigrants, English whom the Welfare state had passed by – to byli ludzie, wśród których żyłam i z którymi zaprzyjaźniłam się najbardziej” – pisała artystka.

W obrazie West Indian Waitresses Frankfurther przedstawia swoje bohaterki z dużą empatią i godnością, skupiając się na ich twarzach i postawach, używając swobodnych, suchych i oszczędnych pociągnięć pędzla. Choć kobiety nie uśmiechają się i nie nawiązują kontaktu z widzem, różowawa tonacja tła jest charakterystyczna dla „kobiecej” palety barw, która podkreśla intuicyjną wrażliwość artystki na kobiece doświadczenie. Kompozycja została starannie zbudowana tak, aby obie postacie wzajemnie się odbijały, co sugeruje nie tylko bliską relację zawodową, ale również osobistą między nimi. Ich charakterystyczne uniformy Lyons – krzyżowane fartuchy i nakrycia głowy – oraz modnie ułożone fryzury pozwalają umiejscowić scenę jednoznacznie w realiach lat 50.

Sieć Lyons była pierwotnie znana z kelnerów i kelnerkek zwanych „Nippy”, jednak Frankfurther dokumentuje również wprowadzenie systemu samoobsługowych kafeterii, w których pracownicy porcjują jedzenie z otwartych bemarów. Silne piony ciał kobiet oraz poziome linie ich ramion tworzą statyczną strukturę, równoważoną przez układ przekątnych. Ich zatrzymane gesty sugerują rzadką, spokojną chwilę wśród dynamicznej, hałaśliwej rzeczywistości pracy w restauracji.

Sarah MacDougall, marzec 2017
Praca została włączona do wystawy Refugees: The Lives of Others – Selected Works by Eva Frankfurther, Ben Uri Gallery and Museum, 29 marca – 18 czerwca 2017.