Pokłon pasterzy

Słynny kronikarz renesansowych malarzy, Giorgio Vasari, napisał o tym dziele: „Namalował temperą, jako dodatek do tego dzieła, Narodziny Chrystusa, które muszą wzbudzać podziw każdego myślącego człowieka, w tym swój własny portret i głowy pasterzy tak boskie, że wydają się zesłane z nieba”.

Kaplica Sassetti, poświęcona narodzinom Chrystusa, skupia się wokół Pokłonu pasterzy Ghirlandaio – jej głównego i najbardziej znanego dzieła. Ten ołtarz, zarówno pod względem tematycznym, jak i artystycznym, stał się tak podziwiany, że był szeroko naśladowany przez późniejszych malarzy. Ghirlandaio umieścił siebie w tej scenie, pojawiając się wśród pasterzy. Co ciekawe, klęczy on bliżej Dzieciątka Jezus niż nawet darczyńcy przedstawieni na otaczających freskach, jakby prowadził pokornych gości – i widza – ku boskiemu cudowi. Jego precyzyjnie oddana lewa ręka wskazuje na niemowlę Chrystusa, podczas gdy prawa ręka dotyka jego klatki piersiowej, co przypomina gesty z innych jego autoportretów. Tym podwójnym gestem może sugerować: „To święte dziecko zostało namalowane dla was przeze mnie, Ghirlandaio – twórcę girland”.

W centrum kompozycji znajduje się rzymski marmurowy sarkofag, pełniący zarówno funkcję żłóbka, jak i symbolicznego łącznika między starożytnością a chrześcijaństwem. Łaciński napis na nim brzmi: „Ense cadens Solymo Pompeii Fulvius Augur Numen ait: quae me contegit urna dabit”. („Upadając od miecza w Jerozolimie, wróżbita Fulvius powiedział: Urna, która mnie okrywa, zrodzi boga”). Ta starożytna przepowiednia zapowiada nadejście Chrystusa – kolebka Zbawiciela wyrastająca z pogańskiego grobowca.

W Pokłonie Ghirlandaio w mistrzowski sposób łączy odniesienia do klasyki z flamandzkim realizmem. Szczególnie widoczny jest wpływ ołtarza Portinari autorstwa Hugo van der Goesa, który trafił do Florencji w 1483 roku. Florentyńscy artyści uznali naturalistycznych pasterzy i świetliste detale Van der Goesa za rewolucyjne, a Ghirlandaio odpowiedział tym samym: jego surowi pasterze wtłaczają się w kompozycję z prawej strony, a ich twarze są oddane z realistyczną precyzją, podczas gdy za nimi rozciąga się inspirowany północą krajobraz.

Drodzy użytkownicy, Wesołych Świąt! Niech Wasze święta będą pełne ciepła, cudów i odrobiny piękna – tak jak Wasz ulubiony obraz! :)) Uściski!

P.S. Odkryjcie 10 pięknych scen Bożego Narodzenia! Czy znacie je wszystkie?