Edgar Degas
W artykule z 1894 roku krytyk sztuki Théodore Duret rozpisywał się o sposobach, w jakie Edgar Degas uwieczniał sylwetki kobiet, zauważając przy tym, że artysta umieszczał swoje bohaterki „we wnętrzach, pośród bogatych tkanin i tapicerowanych mebli. Nie oferuje nam bogiń, tradycyjnych wyobrażeń legendarnych bohaterek, ale przedstawia kobiety takie, jakimi są, zajęte swoimi codziennymi sprawami lub toaletą”. Komentarz Dureta wskazuje jedną z wizualnych obsesji, jakie napędzały twórczość Degasa od lat 90. XIX wieku, czyli postać kobiety przy toalecie, nagą lub ubraną, cichą i całkowicie pochłoniętą rytualnym niemal aktem kąpieli, ubierania się lub też tak, jak na obrazie Czesanie włosów (Toaleta), układaniem włosów.
Prezentowany dziś pastel przedstawia mocno odchyloną do tyłu, siedzącą na krześle kobietę, która poddaje się fryzjerskim zabiegom służącej. Służąca czesze włosy z taką siłą, że głowa młodej kobiety jest odwiedziona daleko do tyłu. Jej prawa ręka jest uniesiona do linii włosów, jakby chciała złagodzić siłę, z jaką jej towarzyszka szczotkuje pukle. Lewa ręka kobiety jest lekko uniesiona, a palce dłoni są zaciśnięte, co wiele mówi o fizycznej cenie, jaką przychodzi jej płacić za tę część toalety. Młoda kobieta jest odziana w drogi błękitny peniuar, czyli rodzaj zbytkownego szlafroka, zaprojektowanego właśnie do przedstawionego tu celu - nazwa tego stroju wywodzi się z francuskiego słowa peigner, czyli „czesać”. Na stojącym obok kobiety stoliku rozłożone zostały liczne akcesoria, takie jak wstążki, szczotki, grzebienie, nożyczki i flakon olejku.
Miłego poniedziałku!
P.S. Marzy Wam się więcej impresjonistycznej magii na co dzień? W naszych kalendarzach DailyArt na 2026 rok znajdziecie arcydzieła Degasa i współczesnych mu artystów, dzięki którym każdy dzień rozpocznie się od solidnej dawki sztuki i piękna.
P.P.S. Dziś Degas jest najbardziej znany dzięki swoim wizerunkom baletnic. Jednak jego sztuka oferuje znacznie więcej. Odkryjcie 5 wspaniałych obrazów Edgara Degasa, które nie przedstawiają tancerek!