Na pierwszy rzut oka wydaje się to klasyczna fotografia rzeźby wykonana w studiu. Ciemne tło wyraźnie izoluje kształt. Kamienny przedmiot zdaje się wyrzucony poza nawias jakiegokolwiek kontekstu, zupełnie, jakby był ustawiony w muzeum. Dopiero po chwili zaczynamy zdawać sobie sprawę, że jest tu coś niepokojącego. Ta fotografia stanowi część cyklu Ślady autorstwa polskiego artysty wizualnego Mariusza Hermanowicza. Bohaterami stają się tutaj niesamowite szczegóły - pęknięcia, ubytki i drobne otwory rozrzucone po powierzchni kamienia. Te drobne niedoskonałości nie są dekoracjami, ale nie są też jedynie śladami naturalnego upływu czasu. Przypominają raczej rany, blizny pozostawione przez kule. Od tego dzieła wziął się tytuł całego cyklu: Ślady.
Hermanowicz dokumentował wojenne zniszczenia w Warszawie z czasów II wojny światowej, jednak celowo unikał bezpośredniego przedstawiania i odnoszenia się do tego trudnego tematu. Zamiast skupiać się na szerokich widokach ruin, artysta uwieczniał cząstki rzeczywistości - fragmenty ścian, detale rzeźb. Tu zdecydował się skupić na kamiennej powierzchni, która w zbliżeniu zaczyna przypominać ludzką skórę. Artysta udowodnił, że fotografia nie musi przedstawiać ludzkiego ciała bezpośrednio, aby opowiadać o cierpieniu i przemijaniu.
Ten obraz jest subtelnym zapisem przemocy czasu wojny - kamień symbolizuje materiał tworzący miasto, którego „skóra” nosi ślady historii.
P.S. Odkryjcie więcej rzadkich, archiwalnych zdjęć ze zbiorów Wirtualnego Muzeum Fundacji Archeologia Fotografii.
P.P.S. Czy ciekawi Was, w jaki sposób artyści przedstawiali w sztuce piękno ludzkiego ciała? Przyjrzyjcie się naszemu zestawowi 50 pocztówek Akty. ;)
P.P.P.S. Jednym z najsłynniejszych fotografów dokumentujących II wojnę światową, była Amerykanka pracująca dla... magazynu Vogue. Odkryjcie okrucieństwo wojny widziane w surrealistycznym obiektywie Lee Miller!